Эрик Байжунусов медицинадағы әйел және ер басшылардың айырмашылығы туралы: «Медицина әйелдердің иығында»
Кез келген клиниканың табалдырығын аттаған сәтте-ақ оның алғашқы басшысы әйел ме, ер адам ба екенін шамалауға болады, деп жазады белгілі дәрігер және денсаулық сақтау менеджері Эрик Байжунусов. Оның айтуынша, әйел адам табиғатынан қай жерде жүрсе де жайлылық қалыптастырады: медорталық маңындағы бұталар мен гүлдер, тазалық пен тәртіп соны аңғартады. Ал ер адам басқаратын жерде клиника көбіне «әдеттегі мемлекеттік кеңсені» еске түсіреді: аскетизм, кейде талғамсыздық.
Мерекелік авторлық колонкасында Эрик Байжунусов медицинадағы ерлер мен әйелдер-руководительдердің айырмашылығы туралы ой қозғады.
«Медицина әйелдердің иығында» Автор медицина атауының өзі әйел тектес сөз екенін атап өтіп, саланың негізгі ауыртпалығы әйелдердің мойнында екенін айтады. Оның пікірінше, медицина қызметкері мамандығы толық берілуді талап етеді және бұл кейде жеке өмірге зиянын тигізуі мүмкін.
Байжунусов көп жағдайда қоғам медицина мамандығының «сыртқы фасадын» ғана көретінін жазады: жалақысы мардымсыз болса да, жинақы әрі тартымды көрінуге тырысатын, ең қиын жағдайларда да сабыр сақтайтын мейірбикелер мен дәрігерлер. Автордың айтуынша, кейде пациенттердің айқайы мен қорлауына да тап келетін жағдайлар болады.
Сондай-ақ ол елдегі 20,5 миллион азаматтың дүниеге келуіне акушерлер мен гинекологтардың «әйел қолы» себеп болғанын еске салады. Автордың пайымынша, әйел дәрігерлер адамды өмір бойы қатар алып жүреді: түн ортасында шақыртуға келеді, ине салады, тіпті жақындары бас тартқан кезде де күтім жасайды.
Бұл жұмыс, оның сөзінше, 24/7/365 режимінде жүреді. Автор мұндай қарқынға кез келген сала төтеп бере бермейтінін айтып, ер адамдардың жиі «сынатынын» және мамандықтан кетіп қалатынын немесе әкімшілік қызметке ауысатынын жазады.
Әйел және ер басшылардың айырмашылығы Эрик Байжунусов Қазақстан денсаулық сақтау саласындағы негізгі лауазымдарға әйел басшыларды алғашқылардың бірі болып ұсынғанын айтып, «ғасырлар бойы қалыптасқан патриархалдық жүйе» осылайша әлсірегенін атап өтеді.
Автор өз тәжірибесіне сүйене отырып, бірге жұмыс істеген басшылардың ортақ сипаттарын жинақтағанын жазады және әйел жетекшілерге тән мына ерекшеліктерді бөледі:
- «Жұлдыз ауруына» азырақ ұшырайды. Автордың пікірінше, әйелдер лауазым алғаннан кейін ерлерге қарағанда сирек өзгереді; билікке тән мінез-құлық белгілері көбіне ер адамдарда байқалады.
- Ұсақ-түйекке мұқият. Әйелдер проблемаларды «жіп-жіппен тарқата» алады, ал ер адамдарға «қиып тастау», лақтырып жіберу немесе бәрін қайта бастау жеңілірек болуы мүмкін.
- Дипломатияға бейім. Автор әйелдердің әртүрлі адамдармен тіл табысуға жиі мәжбүр болатынын айтып, тұйық мәселелерді де тікелей, кейде ыңғайсыз келіссөздер арқылы шеше алатынын жазады.
- Команда мүшелеріне қамқор. Қиын сәтте қолдау көрсету, жағдай жасау — автордың пайымынша, әйел басшыға тән белгі.
- Сирек сатқындық жасайды. Байжунусов ер адамдардың өзгермелі болатынын «факт» деп атап, әйелдердің өзгенің ауырсынуын сезіне алатынын және бұл қасиет басшылыққа келгенде де жоғалмайтынын айтады.
- Опасыздықты көтермейді. Автордың айтуынша, әйел адам сатқындықты сезсе, ол адам «оның үшін мүлде жоқ» болып қалуы мүмкін және бұл ұзаққа созылады.
- Стресске төзімді. Әйелдер өмірде көп нәрсені бастан өткеретіндіктен, жұмыс қиындықтары оларды сирек сындырады дейді. Автор ер адамдардың кейде күйзеліске түсіп, «стақанға сүңгіп кететінін» де атап өтеді.
- Әрдайым алғысшыл. Әйелдер қиын сәтте көрсетілген көмекті ұмытпайды және қажет кезде өздері де қол ұшын созады деген ой айтылады.
Автор бұл талдаудың субъективті екенін және «соңғы инстанциядағы ақиқатқа» таласпайтынын атап өтеді. Ол өмір бойы әйелдермен жұмыс істегенін айтып, медицинадағы барлық әйелдерді мерекемен құттықтап, өздерін және жақсы дәрігерлерді күтуге шақырады.
Мнение редакции не всегда совпадаем с мнением автора
Автор туралы: Эрик Байжунусов — дәрігер-хирург, Денсаулық сақтау министрлігінің Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығы басқарма төрағасы, денсаулық сақтау менеджері.
