Алматы тұрғыны зейнетақы артық қаражатымен ипотеканы өтеуде қиындыққа тап болды: Отбасы банк жаңа ережелерді түсіндірді
**Алматы тұрғыны** зейнетақы артық қаражатын пайдаланып ипотека төлемін өтеуге әрекеттенген кезде қиындыққа тап болғанын мәлімдеді. Мәселеге қатысты түсініктеме алу үшін Отбасы банкке сауал жолданды.
Не болды: қарыз алушының оқиғасы
«Алматы жастары» бағдарламасы бойынша қарыз рәсімдеген Алматы қаласының тұрғыны кезекті төлемге зейнетақы артық қаражатынан **100 мың теңге** бағыттауды жоспарлағанын айтты.
Оның сөзінше, ай сайынғы төлемі **119 мың теңге**. Ол зейнетақы артық қаражатынан **100 мың теңге** шығарып, төлемнің бір бөлігін жабуды көздеген және ағымдағы шотқа **80 мың теңге** салып, шамамен **75 мың теңге** пайыздар деп ойлаған. Алайда ақша ағымдағы шоттан автоматты түрде есептен шығарылғанымен, зейнетақы шотынан төлеу мүмкін болмаған — «батырма басылмаған».
Банкке жүгінгеннен кейін оған енді ай сайынғы төлемдерді зейнетақы қаражатымен мүлде енгізе алмайтыны айтылған. Қарыз тұрғын үй заемына ауысқанға дейін, яғни **2030 жылы** ғана, өз қаражатымен төлеуге тура келетіні жеткізілген.
Оқырманның айтуынша, «Алматы жастары» бағдарламасы бойынша оның төлемінің бір бөлігі пайыздарға, бір бөлігі депозитке кетеді, ал негізгі қарызды өтеу тек **2030 жылы** басталады.
Отбасы банктің түсіндірмесі: ережеде не өзгерді
Отбасы банк **31 қаңтар 2026 жылдан** бастап біржолғы зейнетақы төлемдерін (ЕПВ) пайдалану қағидаларына өзгерістер күшіне енгенін хабарлады.
Негізгі өзгеріс — қағидалардағы **«берешек»** термині **«негізгі қарыз»** ұғымына ауыстырылған. Банктің түсіндіруінше, бұл түзету қарыз алушылар үшін төлем тәртібін түбегейлі өзгертеді.
Бұл қазақстандықтар үшін нені білдіреді
Бұрын зейнетақы артық қаражатымен ай сайынғы төлемді толық — оның барлық құрамдас бөліктерімен бірге — өтеуге болатын.
Енді зейнетақы артық қаражаты **тек негізгі қарызды өтеуге** бағытталады. Ал пайыздар, депозитке жарналар және өзге төлемдерді қарыз алушы **өз қаражатынан** төлеуі тиіс.
Ай сайынғы төлем неден тұрады
- **Негізгі қарыз** — тұрғын үй сатып алуға банк берген сома.
- **Банктің сыйақысы** — тұрғын үйге берілген қаражатты пайдаланғаны үшін есептелетін пайыз.
- **Мерзімі өткен берешек пен өсімпұл** — төлем кешіктірілген жағдайда есептеледі.
- **Кейінге қалдырылған төлемдер** — қарыз қайта құрылымдалған болса.
- **Депозиттегі жинақ** — алдын ала заем болған жағдайда.
Енді өтеу қалай жұмыс істейді
Отбасы банк төлем процесі енді **екі міндетті кезеңнен** тұратынын мәлімдеді.
1-кезең: ЕНПФ-тан зейнетақы артық қаражатын сұрату
Бұл бөлік өзгермеген: **enpf-otbasy.kz** платформасы арқылы ЭЦҚ көмегімен өтінім беріледі. ЕНПФ өтінімді **бес жұмыс күніне дейін** қарайды және артық қаражат болған жағдайда ақшаны Отбасы банктегі арнайы шотқа аударады. Қаражатты **20 жұмыс күні** ішінде пайдалану қажет.
2-кезең: жаңа талап
Банктің баспасөз қызметі қарыз алушыларға алдын ала ағымдағы шотқа есептелген сыйақы сомасын және басқа төлемдерді аудару қажеттігін түсіндірді. Қашықтан қызмет көрсету сервистерінде ЕПВ арқылы ішінара немесе толық өтеу кезінде ағымдағы шотқа енгізілуі тиіс сома автоматты түрде көрсетіледі.
Зейнетақы артық қаражатымен ипотеканы өтеу: қадам-қадамымен
- **Otbasy Bank** жүйесіне кіріңіз (мобильді қосымша немесе портал).
- Қажетті заемды таңдап, **«Ішінара мерзімінен бұрын өтеу»** бөлімін ашыңыз.
- Есептен шығару үшін шотты таңдаңыз.
- Арнайы ЕПВ шотын таңдағанда, басқа — ағымдағы шотта — болуы тиіс **ең төменгі сома** көрсетіледі. Бұл сома несие бойынша банктің сыйақысын төлеуге бағытталады.
- Ағымдағы шотта сыйақыны төлеуге жеткілікті қаражат болса, **«Жалғастыру»** батырмасы пайда болады.
- Жүйе ішінара мерзімінен бұрын өтеуге өтініш қалыптастырады. Өтінішті SMS арқылы келген **OTP-кодпен** қол қойып, операцияның аяқталуын күтіңіз.
- Өңдеу аяқталғаннан кейін қайтадан **«Жалғастыру»** батырмасы қолжетімді болады. Клиентке жаңа төлем кестесі танысуға ұсынылады; операцияны аяқтау үшін кестеге **OTP-кодпен** қол қою қажет. Одан кейін клиент кестені жүктей алады.
- Соңғы қадамда **«Аяқтау»** батырмасы шығып, клиентке заемның ішінара мерзімінен бұрын өтелгені туралы хабарлама келеді.
Мәселенің себебі неде болды
Материал жариялануға дайындалып жатқан кезде, оқиға кейіпкері төлемде неге қиындық туғанын нақтылаған. Оның айтуынша, қателік — бұрынғыдай бүкіл соманы зейнетақы артық қаражатынан төлеуге тырысқанында болған.
Сондай-ақ ол ипотекалық несие бойынша пайыздарды зейнетақы шотынан өтеу мүмкін екенін анықтағанын айтты (ал пайыздарды — Отбасы банк түсіндіргендей — өз қаражатынан төлеу қажет). Бұл үшін ақша **ағымдағы шотта да**, **зейнетақы шотында да** қажетті мөлшерде бір мезгілде жатуы және төлем **демалыс немесе мереке күніне** түспеуі керек.
Еске салайық, қаңтардың соңында Отбасы банк ЕПВ-ны берешекті ішінара немесе толық өтеуге пайдалану бойынша өтінім қабылдауды уақытша тоқтатқанын хабарлаған. Өтінім қабылдау **2 наурызда** қайта басталды, бірақ **жаңа ережелермен**.
