Денсаулық сақтау министрлігі «шығыс» және «қытай» медицинасы қызметтерін кім көрсете алатынын түсіндірді
Денсаулық сақтау министрлігі «шығыс» немесе «қытай» медицинасы қызметтерін ұсынатын клиникалардың мұндай қызмет көрсету құқығына қатысты түсініктеме берді.
Түсіндіруге Мәжілісте жуырда айтылған депутаттық сауал себеп болған. Онда қазақстандықтардың лицензиясы жоқ клиникаларға, күмәнді препараттарға, біліктілігі расталмаған дәрігерлерге және санитарлық нормалардың бұзылуына шағымданатыны айтылған. Депутаттық сауалда кейбір орталықтардың қысқа мерзімге ашылып, атауын немесе мекенжайын өзгертіп отыратыны, ал кейде қызметті расталған медициналық білімі жоқ шетелдіктер көрсететіні де көрсетілген.
Министрлік жауабында «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекске сәйкес дәстүрлі медицина — халық медицинасының көпғасырлық тәжірибесіне негізделген және медициналық қолдануға рұқсат етілген профилактика, диагностика, емдеу және оңалту әдістері екенін түсіндірді.
**Лицензияланатын бағыттарға мыналар жатады:**
- гомеопатия;
- гирудотерапия;
- мануалды терапия;
- рефлексотерапия;
- фитотерапия.
Министрліктің мәліметінше, бүгінде Қазақстанда дәстүрлі медицина саласындағы қызметке **2543 лицензия** берілген. Бұл бағытта **3239 сертификатталған дәрігер** жұмыс істейді.
Ведомство мұндай қызметтерді тек **медициналық білімі бар**, **дәрігер сертификаты** және **медициналық қызметке лицензиясы** бар мамандар ғана көрсете алатынын атап өтті.
Егер дәрігер дипломды шетелде алған болса, ол білімін тану рәсімінен өтіп, аккредиттелген ұйым арқылы кәсіби біліктілігін растауы қажет. Тек содан кейін маман сертификат алып, Қазақстанда жұмыс істей алады.
Клиниканы қалай тексеруге болады
Медициналық ұйымдардың лицензиялары туралы ақпарат ашық қолжетімді. Оны электрондық үкімет порталы және **E-license** мемлекеттік базасы арқылы тексеруге болады. Кейбір жағдайларда лицензия туралы деректерге апаратын **QR-код** арқылы да тексеру мүмкін.
Құжатта Қазақстан заңнамасы төмендегілерге тыйым салатыны да көрсетілген:
- лицензиясыз медициналық қызметті жарнамалау;
- сертификаты жоқ мамандардың медициналық қызметін жарнамалау;
- тіркелмеген дәрілік заттарды, медициналық бұйымдарды және профилактикалық құралдарды ілгерілету.
Заңсыз медициналық немесе кәсіпкерлік қызмет үшін әкімшілік және қылмыстық жауапкершілік қарастырылған.
Қандай өзгерістер дайындалып жатыр
Министрлік 2026–2030 жылдарға арналған медициналық көмектің сапасын жетілдіру бойынша үкімет қаулысының жобасын — **«Медициналық көмектің сапасын жетілдіру жөніндегі кешенді жоспарды»** дайындағанын хабарлады. Құжат бірнеше негізгі өзгерісті қамтиды.
**Сапаны цифрлық бақылау** 2026 жылғы сәуірден бастап лицензия берілгеннен кейін медициналық қызмет сапасына профилактикалық бақылау жүргізуге және цифрлық мониторинг жасауға мүмкіндік беретін жаңартылған **«СУР 2.0»** ақпараттық жүйесін іске қосу жоспарланған.
**Ұлттық сапа институтын құру** Институтты Денсаулық сақтауды дамыту ұлттық ғылыми орталығы базасында ашу көзделіп отыр. Ол медицина сапасының халықаралық стандарттарын енгізу, әдіснама және талдау жұмыстарымен айналысады.
**Лицензия мерзімін бес жылға белгілеу** Қазір медициналық ұйымдардың лицензиялары мерзімсіз. Билік оларды **бес жылға** беруді ұсынып отыр, бұл клиникалардың жабдық пен кадр талаптарына сәйкестігін тұрақты тексеруге мүмкіндік береді.
Бұған дейін 2025 жылғы ауқымды тексерулер қорытындысында лицензиясыз, дайындалмаған персоналмен және емдеу стандарттарын бұза отырып жұмыс істеген жүздеген клиника мен емшара кабинеттері туралы айтылған. Министрліктің дерегінше, сол тексерулер нәтижесінде **шамамен 400 медициналық ұйым жабылып**, **ондаған миллион теңге** айыппұл салынған.
