Бас прокуратура жалған «жеткізу өткізіліп алынды» хабарламалары арқылы жасалатын алаяқтықтың жаңа толқыны туралы ескертті
**Бас прокуратура** жанындағы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің **Қоғамдық қауіпсіздік қатерлері мен қылмыстық тәуекелдерді болжау орталығы** жаңа алаяқтық толқыны туралы ескертті. Ол «жеткізу өткізіліп алынды» деген мазмұндағы **жалған хабарламаларды** таратуға байланысты.
Мұндай хабарламалар сырт көзге зиянсыз көрініп, курьерлік қызметтердің стандартты ескертулеріне ұқсайды. Мәтінде курьердің сәлемдемені жеткізе алмағаны айтылып, жеткізуді қайта рәсімдеу үшін арнайы бетке өтуді ұсынады. Алайда көрсетілген сілтеме **логистикалық компаниялардың ресми ресурстарын толықтай имитациялайтын жалған сайтқа** алып барады.
Бас прокуратураның мәліметінше, қолданушыдан **жеке деректерді** енгізу сұралады: **аты-жөні, ИИН, тұрғылықты мекенжайы**, сондай-ақ жеткізуді қайта рәсімдеу үшін **шағын соманы төлеу** ұсынылады. Осы ақпарат енгізіліп, төлем жасалғаннан кейін қылмыскерлер **құпия деректер мен банк реквизиттеріне** қол жеткізіп, бұл **қаржылық шығынға** және жеке деректердің кейін қылмыстық схемаларда қолданылуына әкелуі мүмкін.
Алаяқтардың құрбаны болмау үшін төмендегі сақтық шараларын ұстану ұсынылады:
- мессенджерлер мен SMS арқылы келген сілтемелерге өтпеу, егер жеткізуді күтпесеңіз;
- сайттың мекенжайын мұқият тексеру: алаяқтық ресурстар көбіне бір-екі әріппен немесе таңбамен ғана ерекшеленеді;
- күмәнді ресурстарға құпия және банк ақпаратын енгізбеу;
- жеткізу мәртебесін тек курьерлік қызметтер мен логистикалық компаниялардың ресми сайттары және қосымшалары арқылы тексеру;
- күмәнді хабарламалар келген жағдайда оларды елемеу және бұғаттау.
Ескертуге сәйкес, алаяқтар азаматтардың сенгіштігін және жеткізу туралы хабарламаларға жылдам әрекет ету әдетін пайдаланады. Сол себепті мұндай схемалар тез таралып, кез келген адамға әсер етуі мүмкін.
Бұған дейін **Ұлттық банк** қазақстандықтарды **банк карталарын рұқсатсыз бұғаттауға** байланысты телефон алаяқтығы жағдайларының көбейгені туралы ескерткен. Онда қаскөйлер азаматтардың жеке деректерін ашық дереккөздерден — **фишинг сайттарынан, қоғамдық орындардағы сауалнамалардан, әлеуметтік желілерден және маркетплейстерден** жинайтыны айтылған. Кейін олар клиент атынан банктердің байланыс орталықтарына хабарласып, картаның жоғалғанын мәлімдейді, соның салдарынан карта бірден бұғатталады.
Одан соң алаяқтар азаматтарға қоңырау шалып, өздерін банктің қауіпсіздік қызметі немесе құқық қорғау органдарының қызметкері ретінде таныстырады. «Картаны бұғаттан шығару» немесе қаражатты «қауіпсіз шотқа» аудару сылтауымен олар **SMS-кодтарды, интернет-банкинг құпиясөздерін және CVV/CVC-кодтарды** алуға тырысады.
*Осыған қатысты:* Шымкентские студенты с плохой успеваемостью стали жертвами "развода" в TikTok
