Әлеуметтік желілердегі пептид тренді: уәделер, ықтимал қауіптер және балама тәсілдер
Әлеуметтік желілерде фитнес-блогерлер пептидтерді жиі талқылап, оларды бұлшықет массасын жылдам арттыруға және жаттығудан кейін қалпына келуге көмектесетін «сиқырлы» құралға теңейтін контент көбейіп келеді. Осы тренд аясында пептидтер туралы мәлімдемелердің қаншалықты негізді екені және мұндай қоспалардың қауіпсіздігі жөнінде пікірлер айтылды.
Тренд қалай пайда болды TikTok-та бодибилдинг пен спорттық тамақтану тақырыптарына қызығатын қолданушылардың ұсыныстарында **Peptide abuser** («пептидтерді шамадан тыс қолданушы») деген жазуы бар видеолар жиілей бастаған. Мұндай роликтерде креаторлар пептид қабылдағанға дейінгі және кейінгі дене бітімін көрсетеді.
«Кейін» түсірілімдерінде олар бұлшықеттің айқынырақ рельефін және дене пішініндегі өзгерісті алға тартады. Роликтердің негізгі ойы — пептидтер қарапайым денені қысқа уақытта атлеттік қалыпқа келтіре алады деген тұжырым. Уақыт өте келе осындай видеолар қазақстандық блогерлер арасында да пайда болған.
Пептидтер деген не Фитнес-тренер **Рамазан Каримовтың** айтуынша, пептидтер — аминқышқылдардан тұратын ақуыз табиғатты қосылыстар. Олар ағзадағы түрлі үдерістерге, соның ішінде бұлшықет тінін құруға қатысады. Тренер пептидтерді аминқышқылды биологиялық белсенді қоспалармен салыстыруға болатынын айтты.
Оның сөзінше, пептидтердің спортшылар үшін пайдалы қасиеттері бар, ал белсенді жаттығу кезінде рационда ақуыздың көп болуы ағзаға оң әсер етуі мүмкін. Бұл тері сапасына да, бұлшықет тінінің жағдайына да ықпал етуі ықтимал.
Қандай қауіптер болуы мүмкін Рамазан Каримов тәжірибеде көптеген адамның пептидтерді дәрігер тағайындауынсыз қабылдайтынын атап өтті. Оның айтуынша, бұл көбіне маман кеңесінің қымбаттығына немесе уақыт қажет болуына байланысты.
Тренердің түсіндіруінше, қабылдаудың алдында талдаулар тапсырып, көрсеткіштердің динамикасын бақылаған дұрыс, өйткені пептидтер ағзадағы көрсеткіштерге әсер етуі мүмкін.
Каримов пептидтер гормоналды көрсеткіштерге ықпал етуі ықтимал екенін айтып, олардың:
- пролактин деңгейіне әсер етуі;
- қалқанша безінің жұмысына ықпал етуі;
- өсу гормоны деңгейін қозғауы;
- инсулин мен қандағы қант көрсеткіштерін өзгертуі
мүмкін екенін нақтылады.
Ол пролактин тек әйелдер гормоны емес екенін, бірақ оның жоғарылауы ерлер денсаулығына да әсер етіп, күйзеліңкі көңіл күй тудыруы мүмкін екенін айтты. Сондай-ақ пролактиннің өсуі тестостеронның төмендеуіне әкелуі ықтимал екенін қосты.
Неліктен тренер пептид қабылдауға кеңес бермейді Тақырыптың танымалдығына қарамастан, маман мұндай қоспаларға сақтықпен қарайтынын айтты. Оның сөзінше, басты мәселе — өнім сапасы.
Каримов пептидтерді өзі ешқашан қолданбағанын, өйткені мұндай құралдардың сапасына толық сенім жоқ екенін жеткізді. Ол құрам мен қауіпсіздікті толық тексеретін зертханалардың жоқтығын, ал ақуыз, май және басқа компоненттердің нақты мөлшері туралы дәл ақпарат болмайынша қорытынды жасау қиын екенін айтты. Қазіргі таңда мұндай ашықтық жоқ екенін атап өтті.
Тренердің пікірінше, Қазақстанда осындай өнімдерге жүйелі бақылау мен тәуелсіз зерттеулердің болмауы, әсіресе медициналық бақылаусыз қолдануды әлеуетті түрде қауіпті етеді.
Пептидсіз бұлшықет массасын қалай арттыруға болады Каримовтың айтуынша, бұлшықет массасын арттырудың негізі — жекелеген препараттарды қабылдау емес, тамақтану мен жаттығуды сауатты есептеу.
Ең алдымен ол **КБЖУ-ды** (килокалория, ақуыз, май, көмірсу) жеке есептеуді ұсынады. Мысалы, адам салмағы шартты түрде 50 кг болса, масса қосуға арналған рацион калориясы есептеледі. Оң динамика пайда болғанда, мысалы екі айдан кейін салмақ 52–53 кг-ға өссе, көрсеткіштер қайта есептеледі. Бұл «өсу аймағында» қалуға мүмкіндік береді.
Қанша жаттығу керек Бұлшықет массасын арттыру үшін тренер орташа күштік режимді ұсынды. Оның айтуынша, **аптасына шамамен үш күштік жаттығу** бұлшықет талшықтарының өсуін ынталандыруға және ағзаның калорияға қажеттілігін біртіндеп арттыруға жеткілікті.
Қандай қоспалар базалық деп саналады Тренер күмәнді препараттардың орнына базалық дәрумендер мен қоспаларға назар аударуға кеңес берді. Оның айтуынша, күн шуақты күндер көп болғанына қарамастан, **Алматыда** смог салдарынан адамдар жиі **D дәруменін** жеткілікті ала бермейді. Ол ақуыз синтезі мен ағзаның өз тестостеронын өндіруі үшін маңызды екенін айтты.
Каримов ең қажетті қоспалар ретінде мыналарды атады:
- витамин D;
- мырыш;
- магний;
- витамин B6;
- омега 3.
Рационда ақуыз жеткіліксіз болса, маман қосымша теңгерімді ақуыз кешендерін қолдануды, ал спорттық қоспа ретінде — **креатинді** ұсынды. Оның айтуынша, бұл дұрыс тамақтану мен тұрақты жаттығу жағдайында бұлшықет массасын арттыруды қолдай алатын базалық жиынтық.
Рамазан Каримов туралы Рамазан Каримов — 15 жылдық тәжірибесі бар фитнес-тренер. Бұған дейін аралас жекпе-жек жарыстарына қатысқан. Қазір **Titans** америкалық футбол командасының белсенді ойыншысы.
Денсаулық сақтау министрлігі не деді Денсаулық сақтау министрлігі **GHK Cu (мыс трипептиді 1)** тағамдық және косметологиялық өнімдер құрамында қолданылуы мүмкін пептид компоненттеріне жататынын түсіндірді. Оның құрамына мысқа байланысқан **глицин, гистидин және лизин** аминқышқылдары кіреді.
Ведомствоның мәліметінше, егер бұл пептид бар болса, тағамдық өнім, соның ішінде БАД-тар мен мамандандырылған тамақтану, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласында мемлекеттік тіркеу түріндегі сәйкестікті растау рәсімінен өтуі және мемлекеттік тіркеу туралы куәлікпен сүйемелденуі тиіс.
Министрлік сондай-ақ Кеден одағының техникалық регламентіне сәйкес спортшыларға арналған мамандандырылған тағамдық өнімдер жеке санатқа жататынын және міндетті тіркеуге жататынын еске салды.
Ведомство спортшыларға арналған тағам өнімдерінде психотроптық, есірткілік, улы, күшті әсер ететін және допингтік құралдар, сондай-ақ **WADA** тізіміне кіретін заттар болмауы тиіс екенін атап өтті.
