Үкімет жаңа Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің алдын ала қорытындыларын қарады

Үкіметте жаңа **Салық кодексін** енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің алдын ала жұмыс қорытындылары қаралды.
Қазіргі уақытта кеңсе қызметі аясында Салық кодексі нормаларын іске асыруға және оларды практикалық қолдануға байланысты **60 мәселе** қаралған.
Денсаулық сақтау және сатып алулардағы өзгерістер
Денсаулық сақтау саласында дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды импорттау кезінде **қосылған құн салығын (ҚҚС)** қолдануға қатысты ведомстволық актілерді түзету жұмыстары аяқталуға жақын.
Атап айтқанда, **орфандық және әлеуметтік маңызы бар дәрілерді ҚҚС-тан босату** мәселесі қарастырылып отыр. Сонымен қатар **13 ақпанда** Денсаулық сақтау министрлігі ҚҚС-ты есепке алмай дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға **шекті бағаларды белгілеу** туралы бұйрықты бекітті.
Параллель түрде Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі, Энергетика министрлігі, Қаржы министрлігі, Табиғи монополияларды реттеу комитеті және **"Самұрық-Қазына"** қоры сатып алу қағидаларына өзгерістер енгізу бағытында жұмыс жүргізіп жатыр.
Түзетулер **жеңілдетілген декларация негізіндегі арнайы салық режимін** қолданатын салық төлеушілерден тауарлар, жұмыстар және қызметтер сатып алуға қатысты. Ұсынылып отырған тетіктер салық заңнамасын сақтауға, өндірістік процестерді қолдауға және квазимемлекеттік сектор шығындарын арттырмай бәсекелестік ортаны сақтауға бағытталған.
Бұл өзгерістерді әзірлеудің әдіснамалық негізін **Ұлттық экономика министрлігі** қалыптастырады.
Техникалық және әкімшілік мәселелер
Салық жүйесін **"таза парақтан" әкімшілендіру**, салық режимдері арасындағы ауысу, қаржы секторын реттеу және **ИСНА ақпараттық жүйесінің** жұмыс істеуіне қатысты өзге де мәселелер жедел тәртіппен шешілгені айтылды.
Салық кодексіне түзетулер енгізу бойынша ұсыныстар
Жұмыс барысында Салық кодексіне өзгерістер енгізуді қажет ететін мәселелер тізбесі де қалыптастырылған.
Мүгедектік тобы өзгерген жағдайда ЖТС бойынша шегерім
Салықтық шегерім мөлшері мүгедектік тобына байланысты болып, **5000 немесе 882 айлық есептік көрсеткіш (АЕК)** болуы мүмкін. Жыл ішінде мүгедектік тобы өзгерсе, шегерімді қолдануда белгісіздік туындайды.
Ұсыныс бойынша мұндай жағдайда **"жұту" қағидаты** бойынша ең жоғары шегерім — **5000 АЕК** қолданылуы тиіс. Сондай-ақ Салық кодексінің **404-бабының** тиісті редакциясын нақтылау ұсынылады.
Қарыздар бойынша сыйақыға ЭСФ-ты алып тастау
Кредиттер, қарыздар және микрокредиттер бойынша сыйақы операциялары ҚҚС-тан босатылған. Алайда тұжырымдағы дәлсіздіктерге байланысты олар электрондық шот-фактура (ЭСФ) жазу талап етілмейтін операциялар тізіміне енгізілмеген.
Осы талапты алып тастау және норманы **2026 жылғы 1 қаңтардан** бастап ретроспективті түрде қолдану ұсынылады.
Салық құпиясына жатпайтын деректер тізімін кеңейту
Салық құпиясына жатпайтын мәліметтер тізімін кеңейту ұсынылып отыр. Оған әлеуметтік төлемдер сомалары, олар бойынша берешек және салық төлеушілердің жекелеген тіркеу деректері енгізілуі мүмкін.
Түзетулер цифрлық әкімшілендіруді дамытуға және әлеуметтік міндеттемелерді орындауды жеңілдетуге бағытталған. Бұл үшін Салық кодексінің **45-бабына** түзету қажет.
Авиаотын импортын растау
Салық кодексі әуе тасымалдары үшін жанар-жағармай материалдарын импорттауды ҚҚС-тан босатуды көздейді. Алайда қолданыстағы тұжырым дипломатиялық өкілдіктер арқылы импортты растауды талап етуі мүмкін, бұл баптың басқа нормасына қатысты.
Мүмкін болатын әртүрлі түсіндірулерді болдырмау үшін **479-баптың** тиісті ережесін нақтылау ұсынылады.
Энергетикалық сусындарды экспорттауда акцизден босату
Қазір акцизделетін өнім экспорты акцизден босатылады. Дегенмен, давальдық өңдеу кезінде акциз өңдеушіде дайын тауарды шикізат иесіне берген сәтте туындайды, тіпті өнім экспортқа арналса да.
Ұсыныс бойынша мұндай операцияларды өнім кейін экспортталатын жағдайда акцизден босату көзделеді. Осындай тетік мұнай өнімдеріне қатысты қолданылып келеді.
Пайдалы қазбаларды өндіру салығын өндіру орны бойынша есепке алу
Бюджет кодексі кең таралған пайдалы қазбалар бойынша пайдалы қазбаларды өндіру салығын өндіру орны бойынша бюджеттерге есепке алуды қарастырады.
Сонымен бірге Салық кодексі бұл салықты жер қойнауын пайдаланушының тіркелген орны бойынша төлеуді белгілейді. Қайшылықты жою үшін Салық кодексіне және салық есептілігі нысандарына тиісті өзгерістер енгізу ұсынылады.
Бұған дейін вице-премьер — ұлттық экономика министрі **Серік Жұманғарин** Қазақстандағы жаңа Салық кодексіне түзетулер енгізілуі мүмкін екенін растаған.
Еске салайық: қаңтарда Президент **Қасым-Жомарт Тоқаев** Ұлттық құрылтай отырысында жаңа Салық кодексіне түзетулер енгізуді тапсырған. Ол бұл құжаттың **"қасиетті жазба емес"** екенін және оған өзгерістер енгізуге болатынын атап өткен.
Келесі күні премьер-министр **Олжас Бектенов** Серік Жұманғаринге халық пен бизнестен Салық кодексі бойынша түскен ұсыныстарды жинақтап, талдауды тапсырды.


