Алматыда электросамокаттар мен велосипедтерге арналған жаңа жолақтар қай көшелерде пайда болады
Алматы әкімдігінде мегаполисте веложолақтар мен электросамокаттарға арналған жеке қозғалыс жолақтары қай жерлерде жабдықталатыны айтылды.
Жаяу жүргіншілер мен самокатшылар арасындағы мәселе
Тұрақты жылу орнаған сайын Алматы көшелерінде электросамокаттар көбейеді. Бір тұрғындар үшін бұл — қоғамдық көлік пен кептеліске тәуелді болмай, қала ішінде жылдам қозғалудың мүмкіндігі. Ал басқалары үшін — өткен жазда тротуарларда жаяу жүргіншілер мен самокатшылардың қатар жүруі қиын екенін көрсеткен жағдайларға байланысты наразылықтың себебі.
Өткен жазда қалада бірнеше рет журналистік рейдтер жүргізіліп, самокат пайдалану ережелерінің сақталуы тексерілген. Нәтижесінде жалға алынатын шағын көлік құралдарын пайдаланушылар тротуарда жылдамдық режимін жиі бұзғаны, жаяу жүргіншілерге қауіп төндіргені, жолдан көліктен түспей өткендері, бір самокатқа екі-үш адам мінген жағдайлар тіркелгені айтылды.
Көптеген шағымдар мен жарияланымдарға қарамастан, жағдай өзгермегені атап өтілді.
Электросамокат маусымы қарсаңында Алматы әкімінің орынбасары Алмасхан Сматаев қалада шағын мобильді көлікке арналған инфрақұрылым көлемі артатынын мәлімдеді.
Жаңа веложолақтар мен самокат маршруттары қайда салынады
Алматының жол қозғалысын ұйымдастыру және жолаушылар тасымалы басқармасының мәліметінше, қазір жол қозғалысын ұйымдастыру орталығының мамандары қаланың бірнеше ірі көшесіне арналған көлік схемаларын әзірлеп жатыр. Олар келісілгеннен кейін жаңа учаскелердің құрылысы биыл басталады.
Жаңа веложолақтар мен самокат маршруттарын Сәтбаев көшесінде, Назарбаев даңғылында және Тимирязев көшесінде жабдықтау жоспарланған. Сондай-ақ Жандосов және Жароков көшелерінде инфрақұрылым жасау мүмкіндігі қарастырылып жатыр.
Алдын ала жоспар бойынша инфрақұрылым мына учаскелерден өтеді:
- Сәтбаев көшесі — Мүсірепов көшесінен оңтүстік жағымен Назарбаев даңғылына дейін, әрі қарай солтүстік жағына ауысып Достық даңғылына дейін;
- Назарбаев даңғылы — Төле би көшесінен батыс жағымен Ганди көшесіне дейін;
- Тимирязев көшесі — Жандосов көшесінен оңтүстік жағымен Байтурсынов көшесіне дейін;
- Жандосов көшесі — Розыбакиев көшесінен оңтүстік жағымен Жароков көшесіне дейін;
- Жароков көшесі — Әл-Фараби даңғылынан батыс жағымен Утепов көшесіне дейін, әрі қарай шығыс жағына ауысып Сәтбаев көшесіне дейін.
Басқармада учаскелер қауіпсіздік тұрғысынан тексерілгені хабарланды. Кей жерлерде жолдың жүру бөлігінде веложолақтар, ал басқа жерлерде бөлек веложолдар пайда болады. Жобаларда велобағдаршамдар, қиылыстардан арнайы өтпелер, жол таңбалары және бөлгіш бордюрлері бар буферлік аймақтар қарастырылған. Жарықтандыру абаттандыру жобалары аясында көзделеді.
Сондай-ақ инфрақұрылымды дамыту жаңа жолдар салу жобаларында да қарастырылғаны айтылды.
Биыл аяқталуы жоспарланған көшелер және велоинфрақұрылым ұзындығы
Биыл Алматыда бірден веложолақтар мен самокат маршруттары енгізілген үш көшені «пробивка» жұмыстарын аяқтау жоспарланған:
- Төле би көшесі — Яссауи көшесінен Әшімов көшесіне дейін және әрі қарай қала шекарасына дейін. Веложолдың ұзындығы 9 км.
- Абай даңғылы — Қалқаман шағынауданындағы Әуезов көшесінен қала шекарасына дейін. Веложолдың ұзындығы 1,2 км.
- Саин көшесі — Рысқұлов даңғылынан Ақын Сара көшесіне дейін. Веложолдың ұзындығы 6,4 км.
Бұдан бөлек, Райымбек батыр даңғылы бойындағы BRT желісін салу аясында шамамен 15 км велоинфрақұрылым құру жоспарланған.
Әкімдікке жобаның құны және оның қандай қаражат есебінен іске асатыны туралы сұрақ қойылғанымен, бұл сұрақ жауапсыз қалғаны көрсетілді.
Қалада қазір қандай инфрақұрылым бар
Басқарма дерегінше, Алматыда қазіргі таңда 89,8 км велоинфрақұрылым бар. Оның ішінде 25,6 км — веложолдар, 64,2 км — веложолақтар.
Веломаршруттар мына көшелер мен учаскелерде жұмыс істейді:
- Проспект Абая — от проспекта Достык до Центрального стадиона, от улицы Момышулы до улицы Строительная.
- Улица Байтурсынова — от улицы Макатаева до проспекта Абая, от проспекта Абая до улицы Тимирязева.
- Улица Кунаева — от проспекта Абая до улицы Макатаева.
- Улица Макатаева — от улицы Валиханова до улицы Байтурсынова.
- Улица Шевченко — от улицы Кунаева до улицы Жарокова.
- Улица Бухтарминская — от улицы Майлина до Кульджинского тракта.
- Микрорайон Маяк — от улицы Бухтарминская до парка Желтоксан.
- Улица Момышулы — от проспекта Райымбека до улицы Монке би.
- Улица Монке би — от улицы Ф. Онгарсыновой до улицы Мамбетова.
- Дорога вдоль БАКа — от улицы Момышулы до улицы Северное кольцо.
- Проспект Рыскулова — от улицы Онгарсыновой до улицы Саина.
- Проспект Рыскулова — от улицы Онгарсыновой до улицы К. Шарипова.
- Улица Хо Ши Мина.
- Улица Тимирязева — от улицы Байтурсынова до торгового центра "Атакент".
- Улица Тимирязева — от улицы Ауэзова до улицы Жарокова.
- Улица Жарокова — от улицы Тимирязева до улицы Утепова.
- Улица Утепова — от улицы Жарокова до улицы Каблукова.
- Улица Кекильбайулы — от улицы Утепова до улицы Торайгырова.
- Улица Торайгырова — от улицы Кекильбайулы до улицы Саина.
- Улица Саина — от улицы Торайгырова южнее улицы Рыскулбекова.
- Улица Саина — от улицы Монке би до экологического поста "Кок-Кайнар".
- Проспект Райымбека — от улицы Жуалы до рынка Жибек Жолы.
- Улица Валиханова — от проспекта Жибек Жолы до проспекта Райымбека.
- Улица Гоголя — от улицы Желтоксан до улицы Калдаякова.
- Проспект Жибек Жолы — от Центрального парка культуры и отдыха до улицы Каирбекова.
- Проспект Жибек Жолы — от улицы Каирбекова до улицы Валиханова.
- Улица Толе би — от улицы Панфилова до проспекта Абылай хана.
- Улица Муратбаева — от улицы Макатаева до улицы Шевченко.
- Улица Карасай батыра — от улицы Масанчи до улицы Байтурсынова.
- Улица Бөгенбай батыра — от улицы Кунаева до улицы Масанчи.
- Улица Масанчи — от улицы Бөгенбай батыра до улицы Карасай батыра.
- Улица Жандосова — от улицы Яссауи до улицы Саина.
- Проспект Алатау — от улицы Белжайлау до улицы Сабденова.
- Улица Ашимова — от улицы Кенесабаева до улицы Шаляпина.
- Улица Шаляпина — от улицы Ашимова до улицы Афцинао.
- Улица Щепеткова — от улицы Шаляпина до улицы Сатпаева.
- Улица Сатпаева — от улицы Щепеткова до улицы Манаса.
- Улица Манаса — от улицы Шевченко до улицы Сатпаева.
- Улица Кунаева (микрорайон Таусамалы) — от улицы Грозы до рынка "Тау-Самал".
- Проспект Сейфуллина — от проспекта Абая до улицы Бөгенбай батыра.
- Улица Байсеитовой — от проспекта Абая до улицы Жамбыла.
Жаңа маусым: жаңа ережелер
Бұған дейін ІІМ Қазақстанда электросамокаттарды жалға беру сервистеріне жаңа ережелер енгізілетінін хабарлаған. Енді әр самокатқа мемлекеттік нөмір берілуі тиіс.
Электросамокаттарды пайдалану ережелеріне өзгерістер де талқыланған. Қыс мезгілінде ІІМ ұсыныстарды пысықтап, қатаң талаптар әзірлегені айтылды.
Сонымен қатар Мәжіліс құқық бұзушылықтардың алдын алу туралы заңнамаға түзетулерді екінші оқылымда мақұлдады. Құжатта жалға берілетін электросамокаттар тіркеу нөмірі және азаматтық-құқықтық жауапкершілікті міндетті сақтандыру талап етілетін көлік құралдарының тізіміне енгізілген.
Жалға беру сервистеріне қосымша талаптар
Жаздың ортасынан бастап кикшеринг сервистерінің иелері самокаттардың белгіленген талаптарға сәйкестігін қамтамасыз етуі тиіс. Операторлардың негізгі міндеттері:
- техниканың техникалық жағдайын бақылау, тұрақты қызмет көрсету және ақаулы самокаттарды пайдаланудан шығару;
- жалға алу басталғанға дейін пайдаланушының жеке басын және оның қолданыстағы жүргізуші куәлігінің бар-жоғын тексеру;
- клиенттерді айыппұлдар және ықтимал жауапкершілік туралы хабардар ету;
- техниканы цифрлық бақылауды қамтамасыз ету: самокаттар жылдамдықты тіркеуі, орналасқан жері туралы деректерді беруі, шектеулі аймақтарда жылдамдықты автоматты түрде төмендетуі және уәкілетті органдарға ақпарат беруі;
- дұрыс тұраққа қоюды қадағалау, құрылғылардың жаяу жүргіншілер мен көлік қозғалысына кедергі келтірмеуін қамтамасыз ету;
- әр самокатқа азаматтық жауапкершілікті міндетті сақтандыруды (ОСГПО) рәсімдеу. Жүру бөлігінде қозғалыс сақтандыру мен тіркеу болған жағдайда ғана рұқсат етіледі. Жол-көлік оқиғасы болған жағдайда сақтандыру компаниясы зардап шеккендерге келтірілген шығынды өтейді.
Тротуармен жүруге тыйым салу
Өзгерістердің бірі тротуармен қозғалысқа қатысты болмақ.
Қазіргі таңда 2023 жылғы 30 маусымдағы ІІМ-нің № 534 бұйрығымен бекітілген жол қозғалысы ережелері самокаттарға:
- веложолдар мен веложолақтармен;
- олар болмаған жағдайда — жолдың оң жақ шетімен немесе автобус жолағымен (тек 18 жастан бастап және кез келген санаттағы жүргізуші куәлігі болғанда);
- жол жиегімен;
- тротуармен сағатына 6 км-ге дейін (жаяу жүргіншілерге қауіп төндірмеген жағдайда)
жүруге рұқсат береді.
Жаңа редакцияда соңғы тармақты алып тастау жоспарланған. 1 шілдеден бастап электросамокаттардың тротуарлар мен жаяу жүргінші жолдарымен жүруіне тыйым салынбақ.
Ерекшелік тек арнайы белгіленген жаяу жүргінші көшелеріндегі ортақ қозғалыс аймақтарына қатысты болады. Онда жылдамдық 6 км/сағ деңгейінде шектеліп, басымдық жаяу жүргіншілерде қалады.
Бұл ретте велосипедтер мен қуаты төмен электр көлік құралдары тротуармен жүру құқығын сақтайды.
Қайда жүруге болады
Жаңа ережелер күшіне енгеннен кейін электросамокаттарға:
- веложолдар мен веложолақтармен;
- олар болмаған жағдайда — жүру бөлігінің оң жақ шетімен бір қатарда;
- жол жиегімен
қозғалысқа рұқсат етіледі.
Қараңғы уақытта самокаттар жарық құралдарымен жабдықталуы тиіс.
Толық тыйым салынбайды
Алматы полиция департаменті электросамокаттарды пайдалануға толық тыйым салу қарастырылмайтынын атап өтті. Талаптарды күшейту жол-көлік оқиғалары санының өсуімен байланысты.
Ведомство дерегінше, 2025 жылы қалада электросамокаттардың қатысуымен 386 жол-көлік оқиғасы болған. Нәтижесінде 400-ден астам адам зардап шегіп, бір адам қаза тапқан. Сондай-ақ 24 мыңнан астам әкімшілік хаттама толтырылып, 10 мыңнан астам самокат мамандандырылған тұрақтарға жіберілген. Бұл көрсеткіштер бақылауды күшейтуге негіз болған аргументтердің бірі ретінде аталды.
