Жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі референдум: алдын ала қорытынды жарияланды
Орталық референдум комиссиясы (ОРК) жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі референдумның алдын ала нәтижелерін жариялады.
16 наурыз таңындағы алдын ала мәліметке сәйкес, жаңа Конституцияны қабылдауды 7 954 667 азамат қолдаған. Бұл — дауыс бергендердің 87,15 пайызы. Қарсы дауыс бергендер саны 898 099 адам болды.
Бұл деректерді ОРК төрағасы Нұрлан Әбдіров мәлімдеді.
ОРК деректері бойынша ел көлемінде 146 558 бүлінген бюллетень тіркелген. Сонымен қатар 127 868 белгіленбеген үлгідегі бюллетень анықталған (жарамды деп танылған, бірақ дауыстарды санау кезінде есепке алынбаған бюллетеньдер).
Қатысу көрсеткіші
Нұрлан Әбдіровтің айтуынша, референдумға қатысуға құқығы бар Қазақстан азаматтарының жалпы саны 12 482 613 адам болған.
Дауыс беруге 9 127 192 адам, яғни дауыс беру құқығы бар азаматтардың 73,12 пайызы қатысқан.
Референдум қалай өтті
15 наурызда Қазақстанда жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі референдум өтті. Ел бойынша сайлау учаскелері 07:00-ден 20:00-ге дейін жұмыс істеді.
Дауыс беру құқығы сайлаушылар тізіміне енгізілген, 18 жастан асқан Қазақстан азаматтарына берілді. Тізімде барлығы 12 461 796 адам тіркелген.
Референдум күні ел бойынша 10 388 дауыс беру учаскесі ашылды. Бұдан бөлек, 54 елдегі Қазақстанның дипломатиялық өкілдіктері жанынан 71 учаске жұмыс істеді.
Уақыт бойынша қатысу динамикасы төмендегідей болды:
- 10:00-де бюллетень алғандар — 2 393 844 адам (19,21%);
- 12:00-де дауыс бергендер — 4 677 595 адам (37,54%);
- 14:00-де референдум өтті деп танылды: қатысқандар — 6 471 378 адам, келу — 51,93%.
Анықтама: референдум дауыс беруге құқығы бар азаматтардың жартысынан көбі қатысқан жағдайда өтті деп есептеледі.
- 16:00-де дауыс бергендер — 8 029 286 адам;
- 18:00-де дауыс бергендер — 8 845 280 адам (жалпы сайлаушылар санының 70 пайызынан астамы);
- 20:00-де, учаскелер жабылғаннан кейін, референдумға қатысқандар — 9 126 850 адам.
ОРК-ның алдын ала дерегі бойынша, бұл кезде келу көрсеткіші 73,24% болған. Референдумның түпкілікті нәтижелерін 2026 жылғы 21 наурызға дейін жариялау жоспарланған.
Президенттің мәлімдемесі
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев отандастарын жаңа Конституцияның қабылдануымен құттықтады. Мемлекет басшысы жалпыұлттық референдумның ең жоғары деңгейде, ашық әрі әділ өткенін айтты.
Жаңа Конституция туралы
Өзгерістер Конституция мәтінінің шамамен 84 пайызына әсер еткен.
Негізгі жаңалықтардың қатарында:
- вице-президент лауазымын енгізу;
- бір палаталы Парламентке — Құрылтайға көшу;
- жаңа консультативтік орган — Қазақстанның Халық кеңесін құру.
Сондай-ақ президенттікке кандидаттарға қойылатын талаптар өзгерді: енді олардың мемлекеттік қызметте немесе сайланбалы лауазымдарда кемінде бес жыл жұмыс тәжірибесі болуы тиіс. Бұл ретте президенттің тек бір мерзімге сайланатыны туралы норма сақталады.
Бұдан бөлек, Конституцияда азаматтардың құқықтары мен бостандықтары, дербес деректерді қорғау, тілдердің мәртебесі, дін, сондай-ақ некенің ер мен әйелдің одағы ретінде белгіленуі туралы жаңа ережелер бекітіледі. Сонымен бірге халықаралық шарттар, өңірлердегі арнайы құқықтық режимдер және ұйымдарды шетелден қаржыландырудың ашықтығы жөніндегі қағидалар енгізіледі.
Өзгерістер туралы толығырақ ақпаратты сілтеме арқылы оқуға болады.
