Томас Хельм Қазақстанның жаңа Конституция жобасына қатысты пікір білдірді
**Eurasian Management Solutions GmbH** компаниясының жетекшісі әрі **Қазақстан-герман қоғамының** төрағасы **Томас Хельм** 15 наурызда ұлттық референдумға шығарылған Қазақстанның жаңа Конституция жобасына қатысты пікір білдірді.
Биліктің теңгерімді жүйесіне көшу Сарапшының айтуынша, ұсынылған өзгерістер елдің саяси жүйесін едәуір қайта құруды көздейді. Томас Хельм реформаның негізгі идеясы айқын президенттік модельден басқарудың неғұрлым теңгерімді жүйесіне көшу екенін, бұл ретте Парламенттің рөлі күшейетінін айтты.
"Референдумда ұлттық дауыс беруге шығарылған жаңа Конституция жобасы саяси жүйені елеулі қайта құруды көздейді. Өзгерістердің өзегінде күшті президенттік жүйеден президент елеулі өкілеттіктерін сақтайтын, алайда сонымен қатар Парламенттің, ең алдымен оның бақылау функцияларындағы рөлі күшейетін республикаға көшу тұр", — деді ол.
Жаңа институттар және билік жүйесіндегі өзгерістер Хельм жоба аясында қарастырылған бірқатар институционалдық өзгерістерге де назар аударды.
"Жоба, атап айтқанда, үкіметке қатысты кеңейтілген бақылау өкілеттіктері бар бір палаталы Парламентті ("Курултай") енгізуді, сондай-ақ жаңа ұлттық консультативтік орган — Қазақстанның Халық кеңесін құруды көздейді. Бұдан бөлек, атқарушы биліктің институционалдық рәсімдері нақтыланады, мысалы, вице-президент лауазымын енгізу және билік сабақтастығының нақты белгіленген тәртібі арқылы. Парламенттің екінші палатасы — Сенат — таратылуына байланысты, Сенаттың қолданыстағы төрағасы енді Мемлекет басшысының мұрагері бола алмайды", — деді сарапшы.
Құқықтық мемлекет қағидаттарын күшейту Сарапшы Конституция жобасындағы құқықтық мемлекет қағидаттарын нығайтуға бағытталған нормаларды бөлек атап өтті.
"Тағы бір маңызды бағыт — құқықтық мемлекет қағидаттарын күшейту, мысалы, неғұрлым кең процессуалдық құқықтар, заң көмегіне құқықты берік бекіту және негізгі құқықтар мен дербес деректерді қорғаудың нақты кепілдіктері арқылы. Сондай-ақ басымдық ретінде білім беру, ғылым, инновациялар және ұлттық мәдениетті қорғау сияқты ұзақ мерзімді мемлекеттік мақсаттар тікелей бекітіледі", — деді ол.
Реформаларды іс жүзінде іске асыру Сонымен бірге Томас Хельм конституциялық өзгерістердің табысты болуы олардың практикада қалай жүзеге асатынына байланысты екенін айтты.
"Әрдайым шешуші нәрсе — Конституцияның іс жүзінде қалай қолданылатыны. Дауыс беруге ұсынылған жоба Қазақстанның мемлекеттік құрылымын кешенді жаңғыртуға, конституциялық органдар арасында өкілеттіктерді неғұрлым теңгерімді бөлуге негіз бола алады. Сондай-ақ жобаны дайындау үдерісінің қоғамдық қатысумен және отырыстардың онлайн-трансляцияларымен ашық жүргізілгенін оң бағалауға болады", — деді ол.
Оның пікірінше, бұл ашықтықты реформаларды іске асыру кезеңінде де сақтау маңызды.
"Бұл ашықтықты күнделікті саяси-әкімшілік қызметте де жалғастырып, жаңа институттардың практикада өзара қалай әрекет ететінін және реформаның азаматтар үшін қандай нақты салдары болатынын көрнекі түрде көрсету орынды болар еді", — деп есептейді Томас Хельм.
Сарапшының айтуынша, референдумнан кейін реформаларды іске асыруға арналған жоспарланған шаралардың мысалдары немесе оларды енгізу кестелері де реформаларды түсініктірек етуге көмектесіп, қоғамның сенімін қосымша нығайта алады.
0
Войдите, чтобы оставить комментарий
Загрузка комментариев...