Жеңіс Қасымбек Астананың дамуының негізгі бағыттарын атады
**Астана әкімі Жеңіс Қасымбек** «Вечерняя Астана» газетінде жарияланған мақаласында елорданың дамуының негізгі бағыттары және Президенттің курсын іске асыру барысы туралы баяндады.
Оның айтуынша, қалалық саясаттың негізі — **«адамдар үшін қала»** қағидаты. Бұл тәсілде тұрғындардың өмір сапасы, қолжетімді әрі инклюзивті орта құру басымдық ретінде қарастырылады.
Бас жоспардың басымдықтары
Әкімнің мәліметінше, **2025 жылы** елорда экономикасына **шамамен 2,5 трлн теңге** тартылған. Бұл негізгі капиталға салынған инвестициялар бойынша өңірлер арасындағы ең жоғары көрсеткіш болып отыр. Өсім **21,3%**, оның ішінде **65% — жеке инвестициялар**.
**Шағын және орта бизнес** қаланың жалпы өңірлік өнімінің **74%**-ын және жұмыс орындарының **шамамен 70%**-ын қамтамасыз етеді. Астана халқы белсенді өсіп, **1,6 млн адамнан** асты, жыл сайын **шамамен 100 мыңға** көбейіп келеді. Маятниктік көші-қонға байланысты елордаға күн сайын **200 мыңнан астам адам** келеді.
Осыған байланысты тұрғын үй құрылысы дамып жатыр: **2025 жылы** **4,8 млн шаршы метр** тұрғын үй пайдалануға берілген, бұл ел бойынша жалпы көлемнің **төрттен біріне** тең. Басымдық әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға, абаттандыруға және жасыл аймақтар құруға берілген.
Тіршілікті қамтамасыз ету инфрақұрылымы
Жеңіс Қасымбек тіршілікті қамтамасыз ету инфрақұрылымын дамытуға ерекше көңіл бөлінетінін атап өтті. Бұған дейін **№3 сорғы-сүзгі станциясының** және **Астана су қоймасынан екінші су құбырының** құрылысы аяқталып, қала тәулігіне **100 мың текше метрден астам** қосымша ауызсу алған. Қазіргі профицит **тәулігіне 60 мың текше метрден астам**.
Өткен жылы **Нұра жерасты су кен орнынан** су құбырын салу жобасы әзірленген. Сонымен қатар ұзақмерзімді шаралар аясында **Сәтбаев атындағы каналдан** жаңа су құбыры және **төртінші ауызсу станциясымен (НФС-4)** бірге құрылыс басталған. Су алудың өнімділігі — **тәулігіне 342 мың текше метр**, ал **НФС-4 қуаты — тәулігіне 210 мың текше метр**.
Қаланың **№1 кәріз-тазарту станциясының** қуаты ұлғайтылып жатыр, **№2 кәріз-тазарту станциясының** құрылысы басталған. Сондай-ақ **Көктал**, **Өндіріс** тұрғын алаптарында және **Индустриялық паркте** жергілікті тазарту құрылыстары жобалары іске асырылуда. Бұл жобаларды **2028–2029 жылдары** аяқтау жоспарланған, нәтижесінде қаланың су бұру жүйесін ұзақ мерзімге сенімді ету көзделеді.
Жылумен қамту және газдандыру жүйелерін жаңғырту жалғасуда. Соңғы екі жылда қаланың жылу жүйесінің қуаты **34%** артқан, газдандыру деңгейі **95%**-ға жеткен. Елорда газдандыруын толық аяқтау **ағымдағы жылы** жоспарланып отыр.
Жол-көлік инфрақұрылымы
Негізгі бағыттардың бірі — жол-көлік инфрақұрылымын дамыту. Қалада **2035 жылға дейін** көлік жүйесін дамытудың кешенді бағдарламасы жүзеге асырылуда. Қоғамдық көлік жаңартылып келеді: **2025 жылы** **422 автобус** сатып алынып, жалпы автобус паркі **1749 бірлікке** жеткен.
Әкімнің айтуынша, қоғамдық көлікке сұраныс та өсуде. Соңғы екі жылда жолаушылар ағыны **шамамен 40%** артып, тәулігіне **800 мыңнан 1,2 млн** жолаушыға дейін көбейген.
Жақын уақытта тестілік режимнен өтіп жатқан **LRT желісін іске қосу** күтіледі. Жоба қала ішіндегі қозғалыстың жылдамдығы мен қолайлылығын арттыруға бағытталған.
Сонымен бірге **Қабанбай батыр даңғылы** бойымен және **Республика даңғылы** арқылы **Бөгенбай батырға** дейін жалғасатын **12,4 км** ұзындықтағы екі деңгейлі жолды жобалау басталған. Құрылыс **2027 жылы** басталады. Әкімнің айтуынша, мұндай екі деңгейлі жол кептелісті азайтуы тиіс.
Өткен жылы Астанада **14 км** жаңа жол салынған, **60 км** жол жөнделген. Бұған дейін **екі көпір** салынған. **Айтматов**, **К62**, **Мұхамедханов**, **Қонаев** көшелері бойынша қозғалыс ашылған. Айтматов көшесінің іске қосылуы **Тұран даңғылына** түсетін жүктемені **12%** төмендеткен.
Параллель түрде қалада басқарудың цифрлық технологиялары енгізілуде. **Smart City** жобасы аясында жағдайлық орталық және қалалық қызметтердің деректерін, сондай-ақ **60 мыңнан астам** бейнебақылау камерасын біріктіретін бірыңғай цифрлық платформа құрылып жатыр. Бұл қауіпсіздік деңгейін және қалалық қызметтердің тиімділігін арттыруға бағытталған.
Әлеуметтік сала
Әлеуметтік салада білім беру және медицина нысандарының құрылысы жалғасуда. Соңғы жылдары елордада **109 мың оқушы орнына арналған 44 мектеп** салынған, оның **23-і** — **«Келешек мектептері»** ұлттық жобасы аясында. **2035 жылға дейінгі Бас жоспарға** сәйкес **138 жаңа мектеп** қарастырылған.
Әкімнің айтуынша, Президент белгілеген оқушы орындары тапшылығын жою және жайлы білім беру ортасын қалыптастыру бағыты жүйелі түрде іске асырылып келеді.
Балабақшалар, студенттік жатақханалар және жаңа медициналық мекемелер де салынып жатыр. **2026 жылы** қосымша **7 балабақша** ашу жоспарланған, жалпы сыйымдылығы **2 099 орын**: оның ішінде **3 мемлекеттік** ( **750 орын** ) және **4 жекеменшік** ( **1 349 орын** ). **2029 жылға дейін** Астанада **14 мың орынға арналған 60 балабақша** салу жоспарланған.
Колледж студенттеріне арналған **мыңға жуық орындық** жатақхананың құрылысы аяқталған, оны пайдалануға беру **осы жылдың бірінші тоқсанына** жоспарланған. Бұл шаралар жастарға қолайлы жағдай жасауға және адами капиталды дамытуға бағытталған.
Соңғы жылдары **21 медициналық нысан** салынған, оның ішінде ұлттық орталықтар мен қадамдық қолжетімділік поликлиникалары бар. Сонымен қатар **әрқайсысы 250 орындық** екі перинаталдық орталық, жаңа **№3 көпсалалы аурухана** және шұғыл көмек нысандарын салу жоспарланған.
Абаттандыру және көгалдандыру
Қалада абаттандыру мен көгалдандыруға да ерекше назар аударылуда. Жеңіс Қасымбектің айтуынша, соңғы үш жылда **500-ден астам** қоғамдық және аула аумағы абаттандырылып, **2,5 млн-нан астам** жасыл желек (бұта, ағаш, көшет және т.б.) отырғызылған. Жаңа саябақтар, жаяу жүргінші бульварлары және қоғамдық кеңістіктер жобалары жүзеге асырылуда.
Көгалдандыру жарғысы қабылданып, құрылыс салушылардың отырғызу көлемі **2,5 есе** артқан. Компенсациялық отырғызу және ағаштарға **үш жылдық күтім** тетіктері енгізілген, әр ағашқа QR-коды бар электронды паспорт беріледі.
Абаттандырудың мысалдары ретінде **толық жаңарған Ұлытау аллеясы**, **жаңартылған «Қазақ елі» алаңы**, **Greenline жаяу жүргінші бульвары** және **Бейбітшілік пен келісім паркі** аталды.
Әкімнің айтуынша, мұндай ұқыпты көзқарастың негізінде тұрғындардың күнделікті өмірінде тазалық, тәртіп және табиғатқа қамқорлық дағдысын қалыптастыратын **«Таза Қазақстан»** жалпыұлттық жобасы жатыр.
**2026 жылы** Астанада қоғамдық кеңістіктерді кешенді абаттандыру мен көгалдандыру, жайлы әрі қауіпсіз қалалық орта қалыптастыру жалғасады. **Шамамен 173 қалалық локацияны** жаңғырту жоспарланған, оның ішінде әр ауданда **39 ірі негізгі жоба** бар.
Қорытындылай келе, Жеңіс Қасымбек елорда алдында экономиканы одан әрі дамыту, көлік жүйесін жаңғырту және әлеуметтік инфрақұрылымды кеңейту бойынша ауқымды міндеттер тұрғанын айтты. Оның сөзінше, Астананың дамуы Президент айқындаған стратегиялық курсқа сәйкес жалғасып, өмір сапасы жоғары және тұрақты қалалық инфрақұрылымы бар заманауи мегаполис қалыптастыруға бағытталады.
