«Ауыл аманаты» жобасы аясында ауыл тұрғындарының табысын арттыру шаралары таныстырылды
Өңірлер экономикасының тұрақты дамуы қоғамдық қоры партия Amanat пен ҚР Үкіметінің «Ауыл аманаты» жобасын іске асыру жөніндегі жобалық кеңсесінің аналитикалық орталығы ретінде ауыл тұрғындарының табысын арттыру бағытындағы жұмысты таныстырды. Қор қызметін «Банк ЦентрКредит» АҚ қолдайды.
Қордың мәліметінше, жоба Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Справедливый Казахстан – для всех и для каждого. Сейчас и навсегда» сайлауалды бағдарламасы аясында жүзеге асырылып жатыр. Негізгі міндеттердің бірі — 2029 жылға дейін 1 миллион ауыл тұрғынын ауыл шаруашылығы кооперативтеріне біріктіру.
Жобаның тиімділігін арттыру үшін алғаш рет елдегі 2,2 мың ауылдық округтің (шағын қалаларды қоса алғанда) барлығына экономикалық скрининг жүргізілген. Жеке қосалқы шаруашылықтарды (ЛПХ) талдау негізінде округтердің мамандануы айқындалған: олардың ішінде 1 281-і мал шаруашылығы, 1 742-сі өсімдік шаруашылығы бағытындағы округтер ретінде көрсетілген. Сонымен қатар ЛПХ өндіретін өнім көлемі 100 тоннадан асатын округтер белгіленген — ет, сүт бағытындағы және өсімдік шаруашылығы өнімдері.
Ел бойынша 103 локация анықталып, онда сақтау қоймалары, тоңазытқыш жабдықтары, сондай-ақ ет, сүт және өзге өнімдерді өңдеу желілерін қамтитын шағын өнеркәсіптік аймақтар (МПЗ) құру жоспарланған. Осы мақсатта өңірлік стандарттар мен мемлекеттің инфрақұрылымдық бағдарламаларына өзгерістер енгізілген.
Қорда ауыл тұрғындарын мал басына қатысты нормативтерге сай жайылым және шабындық жерлермен қамтамасыз ету мәселесіне де ерекше мән берілетіні айтылды. Жобалық кеңсе ЛПХ үшін жер учаскелері тапшылығы бар ауылдық округтерді анықтап, қазір оларды қайтару бойынша жұмыс жүргізіп жатыр.
Қордың хабарлауынша, ауыл экономикасын дамытудың негізгі элементтерінің бірі — ауылдық округ әкімдері. Мемлекет басшысының 4 демократиялық реформалар пакеті нәтижесінде ауылдық округ әкімдерінің барлығы тікелей дауыс беру арқылы сайланады. Көп жағдайда олар бұрынғы мұғалімдер, фермерлер, құқық қорғау органдарының қызметкерлері және өзге мамандық иелері болып келеді, әрі мемлекеттік басқару мен аумақтарды дамыту саласында профильдік даярлығы бола бермейді.
Осыған байланысты ҚР Президентінің тапсырмасымен 2025 жылы «Школа акимов» жобасы іске қосылған. Оның аясында 1 783 ауылдық округ әкімі оқудан өткен. Қордың мәліметінше, оқыту және кейінгі сүйемелдеу әдістемесі алғаш рет ауыл әкімдерінің экономикалық бейін бойынша стандарттарын қалыптастыруға және оларды өз аумақтарында нақты өзгерістерге қол жеткізгенге дейін сүйемелдеуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар жобалық кеңсе мемлекеттік жоспарлау жүйесіне аудандық даму жоспарларын қайта енгізуді бастамалаған, онда халық табысының өсуіне қатысты нақты индикаторлар пайда болады.
Қор ауыл тұрғындарының табысын өсірудің негізі ретінде ауыл шаруашылығы кооперативтерін атап өтті. Жобалық кеңсе 2026 жылға қарай 509 ауылдық округте 571 кооператив іске қосуды және өнім өткізу бойынша бірыңғай тізбекке 200 мыңға дейін ауыл тұрғынын қосуды жоспарлап отыр. Осылайша, 2029 жылға дейін кооперативтерге 1 миллионға дейін ауыл тұрғынын біріктіріп, оларға тұрақты табыс қамтамасыз ету көзделген.
Қазіргі уақытта партия Amanat пен ҚР Үкіметінің жобалық кеңсесі қолдауға шын мәнінде мұқтаж азаматтарды анықтау бойынша жұмыс жүргізіп жатыр. Бірінші кезекте D (дағдарыстық) және E (экстремалдық) санатындағы азаматтар, сондай-ақ отбасы табысы 4 күнкөріс минимумынан аспайтын жағдайда C (әлеуметтік қолдау) санатындағы азаматтар туралы сөз болып отыр. Қордың мәліметінше, бұл санаттағы азаматтардың көпшілігінде кепілдік қамтамасыз ету және шаруашылық жүргізуге қажетті дағдылар жетіспейді. Сондықтан «Ауыл аманаты» жобасы аясында осы санаттар үшін ФРП «Даму» құралдары арқылы кепілдендіру механизмі, сондай-ақ агрокомпетенциялар бойынша оқыту қарастырылған.
Қордың хабарлауынша, Банк ЦентрКредит әлеуметтік жауапкершілік аясында халықтың нақты табысын арттыруға бағытталған жобаларды қолдайды. Банк Мемлекет басшысының сайлауалды бағдарламасын іске асыру шеңберінде партия Amanat пен ҚР Үкіметінің жобалық кеңсесінің аналитикалық орталығы ретінде қор жұмысына қолдау көрсетуді жалғастырады.
