Вашингтондағы «C5+1» саммиті: АҚШ-тың Орталық Азиядағы ықпалы және келісімдер
«C5+1» саммиті және АҚШ-тың Орталық Азиядағы ықпалы
6 қарашада Вашингтонда АҚШ президенті Дональд Трамп пен Орталық Азия елдерінің басшылары қатысқан саммит өтті. Кездесу «C5+1» форматында ұйымдастырылды.
Саммит барысында сауда, дипломатия және пайдалы қазбаларды өндіру салаларын қамтитын бірнеше келісімге қол қойылды. Бұл құжаттар аймақтағы Американың ықпалын күшейтуге бағытталған. Сонымен қатар, бағалы металдарды зерттеу, өндіру және тасымалдаумен айналысатын арнайы комитет құру жобасы ұсынылды.
Қазақстан және Өзбекстанға басымдық
АҚШ-тың Орталық Азияға қатысты саясатында пайдалы қазбалардың бай әрі стратегиялық қорына ие Қазақстан мен Өзбекстанға ерекше назар аударылады. Осы себепті ең ірі келісімдер аталған елдермен жасалды.
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт #Токаевтың сапары кезінде екі елдің компаниялары жалпы сомасы 17 миллиард доллар болатын келісімшарттарға қол қойды. Ең маңызды келісімдердің бір бөлігі сирек жер металдарын өндіруге қатысты болды. Атап айтқанда, әлемдегі ең ірі игерілмеген вольфрам кен орындарының бірін игеру жөнінде ірі келісім жасалып, оның аясында америкалық «Cove Kaz Capital» компаниясы қазақстандық ұлттық тау-кен өндіруші компаниямен бірлескен кәсіпорындағы акциялардың 70%-ын алды.
Токаевтың айтуынша, АҚШ Қазақстан экономикасына 100 миллиард доллардан астам инвестиция салған, ал екі ел арасындағы тауар айналымы 5 миллиард долларға жеткен. Қазақстан АҚШ-тың уранға деген қажеттілігінің шамамен 25%-ын қамтамасыз етеді, елде 600-ден астам америкалық компания жұмыс істейді.
Бұған дейін БҰҰ Бас Ассамблеясы аясында өткен кездесулер кезінде Қазақстан АҚШ-тан 4 миллиард доллардан астам сомаға америкалық теміржол локомотивтерін сатып алу туралы келісімге қол қойған.
Өзбекстанмен келісімдер
Америкалық компаниялар өзбекстандық серіктестермен де ұқсас мәмілелер жасады, әсіресе бағалы металдарды өндіру саласында. Келісімшарттарға Өзбекстанның профильді министрліктері мен Denali Exploration Group, Re-Element Technologies және Flosserve сияқты бірқатар америкалық фирмалар қол қойды.
Өзбекстанда шамамен 300 америкалық компания жұмыс істейді. Бұған дейін #Узбекистан АҚШ-тан жалпы құны 8 миллиард доллар болатын 22 Boeing ұшағын сатып алатыны хабарланған.
