Айдос Сарым: жүргізуші куәлігінен айырылғандарды әкімшілік амнистияға қоспау керек
Мәжіліс депутаты Айдос Сарым жүргізуші куәлігінен айырылған азаматтарды әкімшілік амнистияға енгізу туралы ұсыныстарға қарсы екенін білдірді. Оның айтуынша, соңғы уақытта депутаттарға бұрын көлік жүргізу құқығынан айырылған жүргізушілерден амнистия жасап, қайтадан рөлге отыруға мүмкіндік беру жөнінде өтініштер жиілеген.
Не болды Палата отырысы кезінде Айдос Сарым депутаттық сауалын жариялап, жүргізуші куәлігінен айырылғандардың амнистияға ілігуін сұрауы жиі естілетінін айтты.
Депутаттың ұстанымы Айдос Сарым депутаттардың мұндай қадамға баруға «моральдық құқығы жоқ» екенін атап өтті. Оның сөзінше, «лишённики» — заңды жүйелі түрде бұзып, мас күйінде көлік тізгіндегендер.
«Бұл жай ғана зиянсыз тәртіп бұзушылар емес, бұл — әлеуетті кісі өлтірушілер. Бұл — әрекеті бір рет болса да өзгенің денсаулығы мен тағдырын қатерге тіккендер. Амнистия аясында оларға құқықтарын қайтарсақ, біз іс жүзінде ертең-ақ біреудің өміріне қайта қауіп төндіруге екінші мүмкіндік береміз. Біз саналы түрде жаңа трагедиялар қаупін арттырамыз», — деді депутат.
Ол амнистия мемлекет тарапынан гуманизмнің көрінісі екенін, алайда бұл қағида адамдардың өміріне қауіп төндіретін әрекет жасағандарға қатысты болмауы тиіс екенін айтты.
«Біз “лишённиктерді” немесе “лишенцтерді” көлік басқару құқығын қалпына келтіруге байланысты кез келген амнистия тетіктеріне қосудың үзілді-кесілді қарсымыз. Біздің міндет — заң қабылдау және сол арқылы азаматтарымыздың құқықтарын қорғау. (...) Біздің міндет — заң бұзатындарды ақтау емес, жаңа қылмыстар мен трагедиялардың алдын алу», — деді Айдос Сарым.
Алматыдағы трагедия мысалы Депутат мысал ретінде Алматыдағы Әл-Фараби даңғылындағы жуырдағы трагедияны келтірді. Оның айтуынша, резонанс тудырған жол-көлік оқиғасы елде құқық бұзушыларды әділ жазалау үшін заңдар жеткілікті ме деген қатаң сұрақ қойды.
«Апаттағы айыпталушының әрекеті үш адамның өмірін қиды. Балалар ата-анасыз қалды, ал ата-аналар балаларынан айырылды. Трагедия олардың отбасы мүшелерінің өмірін талқандады. Олардың өмірі енді ешқашан бұрынғыдай болмайды. Шынын айтайық: мұндай трагедиялар заңды түрде дәрменсіздік, алаңдаушылық және әрқайсымыздың, туған-туыстарымыз бен жақындарымыздың өмірі мен қауіпсіздігі үшін уайым сезімін тудырады», — деді ол.
Сарым мұндай жағдайлар билікке және заңға деген сенімді әлсіретіп, скепсис пен әділетсіздік сезімін күшейтетінін айтты.
Жаза шараларын қайта қарау ұсынысы Мәжілісмен уәкілетті органдарға алкогольдік масаң күйде жасалған жол-көлік оқиғалары үшін қолданылатын қолданыстағы жаза шараларын, әсіресе адам өліміне әкелген жағдайларда, қайта қарап, неғұрлым әділ жауапкершілік ұсыну қажет деп санайды.
Контекст 21 наурызда Алматыда Әл-Фараби даңғылы мен Мендикулов көшесінің қиылысында Zeekr автокөлігі жоғары жылдамдықпен қарсы жолаққа шығып, Mercedes көлігін соққан. Жол апаты салдарынан Mercedes көлігінің 29 жастағы жүргізушісі және 20 және 22 жастағы екі жолаушысы оқиға орнында қаза тапты.
Zeekr жүргізушісі тірі қалып, ауруханаға жеткізілді. 26 наурызда тергеу соты оны қамауға алды. Апат кезінде жүргізушінің жеңіл дәрежедегі алкогольдік масаң күйде болғаны анықталған.
Күдіктіге Қылмыстық кодекстің 345-бабы 4-бөлігі бойынша — «Жол жүрісі қағидаларын бұзу, абайсызда екі немесе одан да көп адамның өліміне әкеп соғу» — қылмыстық іс қозғалды. Бап санкциясы 10 жылға дейін бас бостандығынан айыруды көздейді.
Әлеуметтік желілерде жол апатына полиция қызметкері қатысқан көше жарысы себеп болуы мүмкін деген нұсқалар пайда болғаннан кейін тексерулер мен қызметтік тергеулер басталды. ІІМ Алматы полициясының бірқатар басшыларын қызметінен шеттеткен, олардың бірінің жүргізушісі ұсталған.
