Қазақстанда 66 мыңнан астам адамның қарызы есептен шығарылады
Қазақстанда 66 мыңнан астам адамның қарызы есептен шығарылатын болды. Бұл туралы Сенат кулуарында Мемлекеттік кірістер комитетінің дәрменсіз борышкерлермен жұмыс жөніндегі басқарма басшысы Меруерт Сисембаева мәлімдеді.
Мәліметтер
Сисембаеваның айтуынша, тек соттан тыс банкроттық рәсімі арқылы шамамен 132 миллиард теңге қарызды есептен шығару жоспарлануда.
Анықтама. Соттан тыс банкроттық – бұл сотсыз жүзеге асырылатын қарыздарды есептен шығарудың жеңілдетілген рәсімі. Адам өтініш береді, мемлекет оның қарыздары мен мүлкін тексереді, егер шарттар сәйкес келсе, қарыздар сот процесінсіз есептен шығарылады.
Ол екі түрлі банкроттық бойынша жалпы 66,6 мың адам банкрот деп танылғанын атап өтті.
«Жалпы екі банкроттық рәсімі бойынша 66 600 адам танылды және олар бойынша 250 миллиард теңге есептен шығарылуға жатады», – деді басқарма басшысы.
Бұған дейін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қазақстандықтардың бір бөлігі кірістері мен мүлкін тексерусіз мерзімі өткен несиелерін есептен шығара алатынын хабарлаған болатын.
Егер адам несие бойынша 5 жылдан астам төлемесе, оған қарызды автоматты түрде есептен шығаруға болады – бұл жағдайда оның қанша табатыны және мүлкінің бар-жоғы ескерілмейді. Сондай-ақ Қазақстанда «проактивті банкроттық» енгізілуде: мемлекет мұндай борышкерлерді өзі анықтап, оларға қарыздарды есептен шығаруды ұсынатын SMS жібереді.
Банкроттықтың салдары
Банкроттық – бұл тек қарыздарды есептен шығару ғана емес екенін түсіну маңызды. Оған байланысты шектеулер қойылады. Қарыздар есептен шығарылған жағдайда, адамға:
- 5 жыл бойы несие алуға тыйым салынады;
- 3 жыл бойы уәкілетті органдар адамның қаржылық жағдайын бақылайды;
- қайтадан банкроттыққа өтініш беру 7 жылдан кейін ғана мүмкін;
- банкроттық туралы ақпарат ашық дереккөздерде жарияланады.
Банкроттыққа қалай өтініш беруге болады
Банкроттық рәсімі орта есеппен 6 айға дейін созылады және екі түрлі болады – соттан тыс және соттық.
Анықтама. Соттан тыс банкроттық банктерге, микроқаржы ұйымдарына қарыз 1600 АЕК-тен аспағанда, мүлік болмағанда және кешіктіру 12 айдан астам уақытқа созылғанда, реттеу әрекеттері болған кезде қолданылады.
Соттан тыс банкроттық – ең қарапайым нұсқа:
- өтініш беру кезінде ЖСН көрсету жеткілікті;
- жұбайының/зайыбының келісімі қажет (бар болса);
- банкроттыққа тек Қазақстан азаматы, жеке кәсіпкер емес адам ғана өтініш бере алады.
Бұл eGov.kz порталында және e-Salyq Azamat, eGov Mobile мобильді қосымшаларында немесе қағаз жеткізгіште Халыққа қызмет көрсету орталығының жақын бөлімшесі арқылы жасалады.
Соттық банкроттық жағдай күрделірек болғанда – қарыз 1600 АЕК-тен (2026 жылы шамамен 7 миллион теңге) асып, мүлік болғанда қолданылады. Онда қажет:
- кредиторлар мен борышкерлердің тізімін дайындау;
- қарыздарды растайтын құжаттарды ұсыну;
- мүлік туралы мәліметтерді көрсету.
Осы деректермен сотқа жүгіну керек, ол шешім қабылдайды.
Еске сала кетейік: 1 шілдеден бастап Қазақстанда несие беру ережелері өзгереді. Банктер клиенттердің төлем қабілеттілігін неғұрлым қатаң бағалай бастайды. Бұл жаңа көрсеткіштер – қарыз жүктемесі коэффициенті мен қарыздың кіріске қатынасы коэффициентін енгізу туралы. Адамның кірісінің қандай бөлігін несиелерге және басқа міндетті төлемдерге жұмсайтыны көрсетіледі. Бұл көрсеткіш неғұрлым жоғары болса, жаңа қарыз алу мүмкіндігі соғұрлым төмен болады.
