Қазақстанда қан донорларына төлем әзірге көтерілмейді
Қазақстанда қан донорларына төленетін төлем әзірге көтерілмейді. Бұл туралы Қаржы министрлігі депутаттық сауалға берген жауабында хабарлады.
Депутаттар не көтерді
Сәуір айының басында Мәжіліс депутаттары трансфузиологтардың дерегіне сүйене отырып, 2024 жылы Қазақстанда қан доноры болғандар халықтың небәрі 1,2 пайызы екенін, бұл шамамен 215 мың адам екенін айтты. Депутаттардың мәлімдеуінше, қан тапсыруға ниеттілер саны біртіндеп азайып келеді.
Олар мұны, соның ішінде, донорларға берілетін төлемнің төмендігімен байланыстырды.
"Бүгінде донорға берілетін ақшалай өтемақы 0,25 АЕК — 983 теңге. Бұл мөлшер 20 жыл бұрын белгіленген және бірде-бір рет қайта қаралмаған. Ал Қазақ тағамтану академиясының ұсынымдары қан тапсырған күні донор кемінде 4700 килокалория алуы тиіс екенін нақты көрсетеді. Мұндай рационның нақты құны — 5 мың теңгеден асады, яғни 1,25 АЕК", — делінген депутаттық сауалда.
Мәжілісте қан донорларына берілетін ақшалай өтемақыны 0,25 АЕК-тен 1–1,25 АЕК-ке дейін республикалық бюджет есебінен арттыру және "Почетный донор" мәртебесін қалпына келтіру ұсынылды. Бұған дейін осы тақырыпта сенаторлар да пікір білдірген.
Қаржы министрлігі не деді
Қаржы министрлігі жауабында республикалық және жергілікті бюджет шығындарын "оңтайландыру және басымдық беру" мақсатында 2028 жылғы 31 желтоқсанға дейін әлеуметтік саладағы жаңа бастамаларға бюджет қаражатын бөлуге мораторий енгізілгенін мәлімдеді.
Сондай-ақ министрлік Денсаулық сақтау министрлігіне және мүдделі мемлекеттік органдарға қан донорларын материалдық емес ынталандыру шараларын қарастыру мүмкіндігін ұсынғаны айтылды.
Сонымен бірге Қаржы министрлігі 2026–2028 жылдарға қан донорларына 0,25 АЕК мөлшеріндегі ақшалай өтемақыға 809,8 млн теңге қарастырылғанын хабарлады:
- 2026 жыл — 257,8 млн теңге,
- 2027 жыл — 274,2 млн теңге,
- 2028 жыл — 277,8 млн теңге.
Министрлік жауабында ақшалай өтемақыны ұлғайту және "Почетный донор" мәртебесін қалпына келтіру республикалық бюджеттен қосымша шығындарды талап ететіні көрсетілген.
Ведомство жергілікті әкімдіктердің қан донорларына төлемді өз бетінше көтере алатынын да атап өтті.
Бұған дейін қанның қалай "демалатыны", түсін өзгертетіні және карантиннен өтетіні туралы жазылған болатын.
