Қазақстанда автокөліктердің міндетті техникалық байқау ережелері өзгертілді
Қазақстанда автокөліктердің міндетті техникалық байқау ережелері өзгертілді. Тиісті түзетулер көлік министрінің бұйрығымен енгізілді.
Не өзгерді Негізгі жаңалықтардың бірі диагностикалық карталар рәсімделетін бірыңғай ақпараттық жүйенің (ЕИС) жұмысына қатысты.
- Енді техбайқау станциялары жүйеде оның операторымен ресми келісімшарт болған жағдайда жұмыс істей алады.
- Жүйеге автоматты тексерулер енгізілді. Егер көлік туралы мәліметтер легитимді деп танылмаса, диагностикалық картаны рәсімдеу мүмкін болмайды — жүйе автоматты түрде бас тарту береді.
- Тағы бір маңызды өзгеріс — жалған техбайқауды автоматты анықтау. Бұл көлікті нақты тексермей-ақ карта рәсімделетін жағдайларға қатысты.
Жүйеден қандай жағдайда ажыратуы мүмкін Ережелерде ЕИС қызметін көрсету тоқтатылуы мүмкін нақты негіздер де көрсетілген. Бұл мына жағдайларда орын алуы ықтимал, егер оператор:
- деректерді жүйеге бермесе;
- орталықтың мекенжайы өзгергені туралы 10 жұмыс күні ішінде хабарламаса;
- жұмыс кестесін ақпараттық стендке орналастырмаса;
- диагностикалық карталарды белгіленген нысанды бұза отырып рәсімдесе.
Бұзушылықтар анықталғаннан кейін жүйеге қолжетімділік шектеледі. Оны тек барлық мәселе жойылып, бұл ЕИС операторы тарапынан расталғаннан кейін ғана қалпына келтіруге болады.
Бұл нені білдіреді Сарапшы Михаил Будянскийдің айтуынша, өзгерістер енгізілгеннен кейін операторларға қойылатын талаптар күшейген.
Оның түсіндіруінше, бұрын, 2016 жылдан бастап, жеңілдетілген, хабарлама тәртібі қолданылған: инспекцияға тек хабарлау жеткілікті болған, инспектор барып тексермеген.
Енді, оның сөзінше, оператор қызметті жүргізу үшін өтінім беріп, рұқсат алу тәртібінен өтуі керек. Бұл жағдайда инспектор желіге шығып, алдымен визуалды тексеру жүргізеді. Егер бәрі дұрыс болып, бұзушылықтар болмаса, құжаттық тексеруге кіріседі.
Будянскийдің айтуынша, құжаттар дұрыс болса, инспектор станцияның верификациядан өтуі мүмкін екені туралы ұсыным беріп, материалдарды министрлікке келісуге жібереді. Министрлік өз кезегінде ұсыным берген қызметкердің әрекеттерін тексереді.
Осыдан кейін бәрі талапқа сай болып, инспектордың әрекеті заңды деп танылса, жүйеге қолжетімділік туралы хат беріледі. Сол хатпен оператор жүйе операторына барып, жұмыс істеуге арналған кілттерді алады және сол құжаттар пакетін қайта ұсынуы тиіс.
Нарыққа әсері Будянскийдің пікірінше, бұл рәсім нарықты айтарлықтай қатаңдатып, тәртіпке келтірген.
Оның айтуынша, Алматыда 172 техбайқау станциясы болған, бірақ олардың кемінде біреуінің талапқа сай жұмыс істейтінін айту қиын болған. Рұқсат алу тәртібі енгізілгеннен кейін шамамен 56 станция қалған, әрі олардың шамамен 70 пайызы қалыпты жұмыс істейді.
Сарапшының сөзінше, мақсат — нақты тексерусіз диагностикалық карта беретін «сұр» станциялардан арылу.
Жүргізушілер үшін нені білдіреді Сарапшының айтуынша, бірінші кезекте баға өзгеруі мүмкін.
Оның пікірінше, 5000 теңге құнымен қалыпты техбайқау станциясын ұстау мүмкін емес. Барлық шығынды есептегенде, жабдыққа қызмет көрсету мен үстеме шығындарды қоса алғанда, нақты баға 16 мың теңгеден төмен болмауы тиіс.
Будянскийдің ойынша, қазір жабдықтың шынымен жұмыс істеуіне және техбайқаудың нақты диагностикаға айналуына беталыс бар. Алайда бұл жүргізушілердің наразылығын тудырып отыр.
Ол адамдардың наразылығы жүйенің нашарлығынан емес, ережелердің қатаңдағанынан екенін, қазір диагностика шынымен диагностика ретінде жұмыс істей бастағанын айтты.
Бұл неге әкелуі мүмкін Сарапшының айтуынша, қазірдің өзінде кейбір жүргізушілер көлігін техбайқаудан өтпейінше станцияда қалдыратын жағдайлар бар.
Сондай-ақ, оның сөзінше, келесі кезеңде шығарындыларды тексеру қатаңдауы мүмкін, бұл бақылауды одан әрі күшейтеді.
Будянскийдің айтуынша, бұрын тексеруді айналып өту мүмкін болса, қазір жабдық бұған жол бермейді.
Жалпы, оның бағалауынша, нарық өзгеруді жалғастырады: станциялар азайғандықтан кезек болуы мүмкін, бірақ соның есесіне «сау бизнес» пен қалыпты диагностика қалыптасады. Оның сөзінше, жүргізушілерге жаңа жағдайға бейімделуге тура келеді.
Михаил Будянский — заңгер, бағалаушы, бағалаушылар палатасы басқармасының мүшесі.
Бұған дейін Қазақстанда техбайқау операторларын «жалған» анықтамалар үшін қатаңырақ жазалайтыны туралы айтылған. Сондай-ақ: ескі көліктегі шығарындыларды қалай азайтып, айыппұлдан қалай құтылуға болатынын сарапшы түсіндірген.
