Абай облысында 10 теміржол вокзалы жаңғыртылады: үшеуі сүріліп, орнына 2026 жылға дейін жаңасы салынады
Қазақстанда 2026 жылдың соңына дейін 120-дан астам вокзалды жаңғырту жоспарланып отыр. Осы аяда Абай облысындағы теміржол инфрақұрылымын жаңарту жұмыстарының жай-жапсары белгілі болды.
Қай вокзалдар жаңартылады, қайсысы сүріледі
Абай облысының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының мәліметінше, өңірдегі 12 вокзалдың 10-ы реконструкцияға жатады. Тізімге:
- Семей
- Аягөз
- Шар
- Актогай
- Жаланашколь
- Дегелен
- Ушбиик
- Жарма
- Ауыл ауылы
- Бель-Агаш ауылы
нысандары енгізілген.
Сонымен бірге, осы вокзалдардың үшеуін сүріп тастауға тура келгені атап өтілді.
Басқармадағылардың түсіндіруінше, толық демонтаждалған Дегелен, Жарма және Аягөз станцияларындағы теміржол вокзалы ғимараттарының орнына жобаларға сәйкес 2026 жылдың соңына дейін жаңа вокзал ғимараттары салынады.
Неліктен вокзалдар сүріледі
Сараптама бірқатар станцияларды апатты деп таныған. Мысалы, Аягөз вокзалы 1931 жылдан бері жұмыс істеген және мамандардың айтуынша, «моральдық тұрғыдан ескірген». Басқармадағылар жөндеу жұмыстары жаңа вокзал салумен шамалас шығынды талап ететінін хабарлады.
Басқарма мәліметінше, ғимарат «моральдық тұрғыдан ескірген және заманауи инженерлік қамтамасыз етуі жоқ». Сондай-ақ бут тастан қаланған іргетасты күшейту мүмкін еместігі, қосымша жүктемелерге жол берілмейтіні айтылды. Осыған байланысты ғимаратты сүріп, елдегі барлық норма мен ережеге сай вокзал және станция жобасын әзірлеу қажеттігі көрсетілді.
Жарма мен Дегеленде де жағдай ұқсас: іргетастың шөгуінен қабырғаларда жарықтар пайда болып, ағаш жабындар бұзыла бастаған.
Қалған жеті вокзалда ақау актілеріне сәйкес ішінара демонтаж жүргізілгені атап өтілді.
Жаңғырту бюджеті: жаңа вокзалдарға қанша қаржы жұмсалады
Жұмыстардың құны әзірге 10 нысанның 6-уы бойынша ғана анықталған. Бұл жобалар бойынша мемлекеттік сараптама соманы бекіткен — 4,1 миллиард теңгеден сәл асады.
Шығындар мынадай:
- Актогай станциясы — 1, 525 миллиард теңге;
- Шар станциясы — 808,7 миллион теңге;
- Жаланашколь станциясы — 619,7 миллион теңге;
- Ушбиик станциясы — 485,4 миллион теңге;
- Бель-Агаш станциясы — 376,5 миллион теңге;
- Ауыл станциясы — 337,5 миллион теңге.
Өңірдің басты вокзалы саналатын Семейдегі нысанның түпкілікті құны 15 сәуірде жарияланатыны көрсетілді.
Салыстыру үшін: елордадағы Астана-1 вокзалының тек бір реконструкциясы шамамен 16 миллиард теңгеге бағаланады. Осылайша, Абай облысындағы алты станцияны жаңартуға кететін шығын бір ғана елордалық жобадан төрт есе аз болады.
Қаржыландыру АО «НК «Қазақстан темір жолы» есебінен жүргізіледі. Басқармадағылар жобалардың түпкілікті құны бастапқы есептен асып кеткенін де атап өтті. Соның салдарынан мердігерлер ТОО «DK Proekt», ТОО « DK Buil», ТОО «QK SUNQAR» өз қаражатын қосымша салуға мәжбүр болған.
Басқарма мәліметінше, 2025 жылы мердігерлер келісімшарт сомасының 30 пайызы көлемінде аванс алған, жалпы сома — 803,9 миллион теңге. Бұл қаражат жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеуге, сараптамалардан өткізуге, демонтажға және Абай облысындағы барлық 10 вокзал бойынша құрылыс-монтаж жұмыстарының басталуына бағытталған. Сонымен бірге, сараптама қорытындысынан кейін жобалардың түпкілікті құны келісімшарттағы бастапқы сомалардан едәуір жоғары болғандықтан, мердігерлер өз қаражатын да қосымша жұмсағаны айтылды; бұған жаңа вокзалдардың алаңының ұлғаюы себеп болған.
Нысандарды тапсыру мерзімі: КТЖ станцияларындағы жөндеу қашан аяқталады
Наурыз айының соңындағы жағдай бойынша вокзалдардың ешқайсысы әлі дайын емес — құрылыс-монтаж жұмыстары жалғасып жатыр. Ең алдымен Бородулиха және Жарма аудандарындағы вокзалдарды тапсыру жоспарланған.
Жұмыстарды аяқтау кестесі:
- Ауыл станциясы — 2026 жылғы 30 сәуір;
- Шар, Ушбиик және Бель-Агаш станциялары — 2026 жылғы 31 мамыр;
- Актогай және Жаланашколь станциялары — 2026 жылғы 31 тамыз;
- Семей, Дегелен, Жарма және Аягөз станциялары — 2026 жылдың соңына дейін.
Басқармадағылардың айтуынша, ескі вокзал ғимараттары сүрілген нысандар бойынша жобалар қазір сараптамадан өтіп жатыр.
«Бұрын және кейін»: жаңа вокзалдардың рендерлері
Абай облысының жолаушылар көлігі басқармасы редакция сұрауына жауап ретінде нысандардың қазіргі жағдайын көрсететін фотосуреттерді, сондай-ақ реконструкция аяқталғаннан кейін вокзалдардың қалай көрінетінін бейнелейтін болашақ рендерлерді ұсынған.
Бұған дейін Көлік министрлігінде ел бойынша жаңарту аясында вокзалдарда шатыр, қасбет, ішкі бөлмелер мен платформалар жөнделетіні, инженерлік желілер ауыстырылып, іргелес аумақ абаттандырылатыны айтылған. Сонымен қатар байланыс, бейнебақылау және өрт дабылы жүйелері жаңғыртылып, онлайн-таблолар орнатылып, касса аймақтары (мүгедектігі бар адамдарға қолжетімді нұсқаларын қоса) жаңартылатыны көрсетілген. Күту залдары, демалыс бөлмелері, ана мен бала бөлмелері қарастырылып, жарықтандыру энергия үнемдейтін форматқа ауыстырылатыны да аталған.
Инфрақұрылым мәселелері: вокзалдарды мерзімінде аяқтау мүмкін бе
Абай облысындағы жағдай инфрақұрылымды ұстауда жүйелі мәселелер барын көрсетеді: өңірдегі 12 вокзалдың 10-ы жөндеуді қажет етеді, ал үшеуін қайтадан жаңадан салу керек. Берілген деректерге қарағанда, нысандар ұзақ уақыт бойы тиісті назардан тыс қалып, соның салдарынан тозу деңгейі айтарлықтай артқан.
КТЖ сүрілген вокзалдардың орнына жаңа ғимараттарды белгіленген мерзімде аяқтай ма, әлде олар ұзаққа созылған құрылыстар қатарына қосыла ма — оны уақыт көрсетеді.
2026 жылдың соңына дейін 120-дан астам вокзалды реконструкциялау жоспары
2026 жылдың соңына дейін КТЖ 124 теміржол вокзалын жөндеуді жоспарлап отыр. Ұлттық компания дерегінше, олардың 37-сі апатты деп танылып, сүрілуге жатады — мысалы, Рудныйдағы Железорудная вокзалы қазірдің өзінде бөлшектелген. Олардың орнына жаңа ғимараттар салу жоспарланған.
11 наурыздағы жағдай бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары 36 вокзалда аяқталған, тағы 48 нысан соңғы кезеңде (85–95 пайыз дайындық) тұрған.
Бұған дейін Астана-1 вокзалына барып, оның қазіргі жағдайын көріп, қалыпты режимде қашан қайта жұмысын бастайтыны туралы мәлімет алынған.
