Абай облысында 10 теміржол вокзалы жаңғыртылады: үшеуі сүріліп, орнына 2026 жылға дейін жаңасы салынады
Қазақстанда 2026 жылдың соңына дейін 120-дан астам вокзалды жаңғырту жоспарланып отыр. Осы аяда Абай облысындағы теміржол инфрақұрылымын жаңарту жұмыстарының жай-жапсары белгілі болды.
Қай вокзалдар жаңартылады, қайсысы сүріледі
Абай облысының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының мәліметінше, өңірдегі 12 вокзалдың 10-ы реконструкцияға жатады. Тізімге Семей, Аягөз, Шар, Актогай, Жаланашкөл, Дегелен, Ушбиик, Жарма станциялары, сондай-ақ Ауыл және Бель-Агач ауылдарындағы нысандар енгізілген.
Сонымен бірге, осы нысандардың үшеуін сүріп тастауға тура келгені атап өтілді.
Басқарма түсіндірмесіне сәйкес, Дегелен, Жарма, Аягөз станцияларындағы толық демонтаждалған вокзал ғимараттарының орнына жобаларға сай 2026 жылдың соңына дейін жаңа вокзал ғимараттары салынады.
Неліктен вокзалдар сүріледі
Сараптама бірқатар станцияларды апатты деп таныған. Мысалы, Аягөз вокзалы 1931 жылдан бері жұмыс істеген және мамандардың айтуынша, «моральдық тұрғыдан ескірген». Басқармадағылардың мәліметінше, оны жөндеу құны жаңа вокзал салумен шамалас болар еді.
Басқармада: ғимараттың заманауи инженерлік қамтамасыз етуі жоқ екені, бут тастан қаланған іргетасты күшейту мүмкін еместігі және қосымша жүктемеге жол берілмейтіні айтылған. Осыған байланысты ғимаратты сүріп, елдегі барлық норма мен ережеге сай вокзал мен станция жобасын әзірлеу қажет екені көрсетілген.
Жарма мен Дегеленде де жағдай ұқсас: іргетастың шөгуінен қабырғаларда жарықтар пайда болып, ағаш жабындар бұзыла бастаған.
Қалған жеті вокзалда ақау актілеріне сәйкес ішінара демонтаж жүргізілгені атап өтілді.
Реконструкция қанша тұрады
Жұмыстардың құны әзірге 10 нысанның 6-уы бойынша ғана анықталған. Бұл жобалар бойынша мемлекеттік сараптама 4,1 миллиард теңгеден сәл асатын соманы бекіткен.
Шығындар мынадай:
- Актогай станциясы – 1,525 миллиард теңге;
- Шар станциясы – 808,7 миллион теңге;
- Жаланашкөл станциясы – 619,7 миллион теңге;
- Ушбиик станциясы – 485,4 миллион теңге;
- Бель-Агаш станциясы – 376,5 миллион теңге;
- Ауыл станциясы – 337,5 миллион теңге.
Өңірдің басты вокзалы саналатын Семей вокзалының түпкілікті құны 15 сәуірде жарияланатыны көрсетілді.
Салыстыру үшін: елордадағы Астана-1 вокзалының бір ғана реконструкциясы шамамен 16 миллиард теңгеге бағаланады. Осылайша, Абай облысындағы алты станцияны жаңартуға кететін шығын бір елордалық жобадан төрт есе аз болады.
Қаржыландыру «НК "Қазақстан темір жолы"» АҚ есебінен жүргізіледі. Сонымен қатар басқарма жобалардың қорытынды құны бастапқы есептен асып кеткенін, осыған байланысты «DK Proekt» ЖШС, «DK Buil» ЖШС, «QK SUNQAR» ЖШС мердігерлері өз қаражатын да салуға мәжбүр болғанын хабарлады.
Басқарманың мәліметінше, 2025 жылы мердігерлер келісім сомасының 30 пайызы көлемінде аванс алған, жалпы сома 803,9 миллион теңге болған. Бұл қаражат жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеуге, сараптамалардан өткізуге, демонтажға және Абай облысындағы барлық 10 вокзалда құрылыс-монтаж жұмыстарының басталуына бағытталған. Қорытынды құн сараптамадан кейін айтарлықтай өсіп, жаңа вокзалдардың алаңы ұлғайғандықтан, мердігерлер қосымша өз қаражатын да салған.
Жөндеу қашан аяқталады
Наурыздың соңындағы жағдай бойынша, вокзалдардың ешқайсысы әлі дайын емес — құрылыс-монтаж жұмыстары жалғасып жатыр. Ең алдымен Бородулиха және Жарма аудандарындағы вокзалдарды тапсыру жоспарланған.
Жұмыстарды аяқтау кестесі:
- Ауыл станциясы – 2026 жылғы 30 сәуір;
- Шар, Ушбиик және Бель-Агаш станциялары – 2026 жылғы 31 мамыр;
- Актогай және Жаланашкөл станциялары – 2026 жылғы 31 тамыз;
- Семей, Дегелен, Жарма және Аягөз станциялары – 2026 жылдың соңына дейін.
Сондай-ақ басқармада ескі вокзал ғимараттары сүрілген нысандар бойынша жобалар қазір сараптамада екені айтылды.
«Дейін және кейін»: реконструкциядан соң станциялар қалай өзгереді
Абай облысының жолаушылар көлігі басқармасы редакция сұрауына жауап ретінде нысандардың қазіргі күйін көрсететін фотосуреттерді және реконструкция аяқталғаннан кейін вокзалдардың қалай көрінетінін бейнелейтін рендерлерді ұсынған.
Бұған дейін Көлік министрлігінде ел бойынша жаңарту аясында вокзалдарда шатыр, қасбет, ішкі бөлмелер мен платформалар жөнделетіні, инженерлік желілер ауыстырылып, іргелес аумақ абаттандырылатыны айтылған. Сонымен қатар байланыс, бейнебақылау және өрт дабылы жүйелері жаңғыртылып, онлайн-табло орнату және касса аймақтарын (мүгедектігі бар адамдарға қолжетімді нұсқаларды қоса) жаңарту жоспарланған. Күту залдары, демалыс бөлмелері, ана мен бала бөлмелері қарастырылып, жарықтандыру энергия үнемдейтін форматқа ауыстырылатыны көрсетілген.
2026 жылға дейін 120+ вокзал
2026 жылдың соңына дейін ҚТЖ 124 теміржол вокзалын жөндеуді жоспарлап отыр. Ұлттық компания дерегінше, олардың 37-сі апатты деп танылып, сүрілуге жатады — мысалы, Рудныйдағы Железорудная вокзалы қазірдің өзінде бөлшектелген. Олардың орнына жаңа ғимараттар салу жоспарланған.
11 наурыздағы жағдай бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары 36 вокзалда аяқталған, тағы 48 нысан соңғы кезеңде (85–95 пайыз дайындық) екені көрсетілген.
Қорытынды
Абай облысындағы жағдай өңірдегі инфрақұрылымды ұстаудағы мәселелерді көрсетеді: 12 вокзалдың 10-ы жөндеуді қажет етеді, ал үшеуі қайтадан салынбақ. Берілген деректерге қарағанда, нысандар ұзақ уақыт бойы тиісті назардан тыс қалып, айтарлықтай тозуға ұшыраған.
