Қазақстанда мобильді аударымдарды тексеру басталды: кімдер тәуекел аймағында және хабарлама алса не істеу керек

Қазақстанда мобильді аударымдарды тексеру басталды. Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті салық органдарынан хабарлама алған қазақстандықтарға қандай әрекет жасау керектігін түсіндірді.
Мобильді аударымдарды тексеру қашан басталды
Заңға сәйкес, биылғы 1 қаңтардан бастап банктер қазақстандықтардың операциялары туралы деректерді мемлекеттік кірістер органдарына беруге міндетті. Бірінші тоқсан бойынша мобильді аударымдар мен өзге де операцияларды тексеру 15 сәуірден кейін басталды.
Қаржы министрлігінің мәліметінше, камералдық бақылау және ықтимал «бұзушылардың» тізімін қалыптастыру сәуірдің соңына дейін жалғасады. Одан кейін, егер негіз болса, қазақстандықтарға хабарламалар жіберіле бастайды.
Мемлекеттік кірістер комитеті редакцияның ресми сұрауына берген жауабында: «2026 жылғы 10 сәуірдегі жағдай бойынша екінші деңгейлі банктерден көрсетілген критерийлер шеңберінде салық органдарына мәліметтер түскен жоқ», — деп хабарлады.
Бұл жағдай жыл басынан бері ешкімнің үш критерийдің барлығына бірдей сәйкес келмегенін білдіре ме, әлде барлық банктер ақпаратты әлі толық бермеді ме — әзірге белгісіз.
Кімдер «тәуекел аймағында»
Салық қызметкерлерінің сұрақтары үш негізгі критерийге бірдей сәйкес келетін қазақстандықтарға туындауы мүмкін:
- 100 және одан көп әртүрлі тұлғадан мобильді аударым түсуі;
- 3 ай ішінде;
- жалпы сома 1 020 000 теңгеден асуы.
Маңыздысы — үш критерийдің барлығы қатар орындалуы керек. Осындай жағдайда азаматқа «мәселені» түзету қажеттігі туралы хабарлама жіберілуі мүмкін.
Салықтан хабарлама келсе не істеу керек
Салықтан хабарлама алғандарға талаптарды орындау үшін 30 жұмыс күні (тапсырылған күннен бастап) беріледі. Оны екі тәсілмен орындауға болады.
Егер сіз айырмашылықтармен келіссеңіз
- қателерді түзету;
- қажетті кезең үшін түзетілген салық есептілігін тапсыру;
- қажет болған жағдайда — салықтар мен әлеуметтік төлемдерді төлеу;
- өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін — деректерді қосымшада көрсету;
- басқа салық режиміне ауысқанда — тиісті әрекеттерді орындау.
Егер сіз келіспесеңіз
- айырмашылықтардың неге бұзушылық болып саналмайтынын түсіндіретін жазбаша түсіндірме жолдау.
Егер ішінара келіссеңіз
- келісетін бөлігін түзету;
- қалған бөлігі бойынша түсіндірме беру.
Түсіндірмеде не болуы тиіс
- сіздің деректеріңіз және салық органының деректері;
- хабарламаның нөмірі мен күні;
- келіспеу себептері;
- күні мен қолы;
- растайтын құжаттар (бар болса).
Маңызды: егер уақытында жауап берілмесе немесе түсіндірме жеткіліксіз деп танылса, салық органы тексеру жүргізуі мүмкін.
Мемлекеттік кірістер комитеті бұған дейін жаңа ережелердің мақсаты — іс жүзінде кәсіппен айналысып, бірақ кірістерін жасырып, салық төлемейтіндерді көлеңкеден шығару екенін атап өткен. Ведомство дерегінше, мобильді аударымдар бейресми есеп айырысудың ең кең тараған тәсілдерінің біріне айналған.

