2025 жылы Қазақстанға тұрақты тұруға 23,8 мың адам көшіп келді: Қытайдан келушілер саны өсіп отыр
2025 жылы Қазақстанға тұрақты тұруға (ПМЖ) 23,8 мың адам көшіп келді. Ең көп келушілер Өзбекстан, Ресей және Қытайдан тіркелген.
DataHUB аналитиктерінің мәліметінше, қазіргі таңда ең байқаларлық өсім Қытай бағыты бойынша байқалады. Бір жыл ішінде Қытайдан Қазақстанға 2,6 мың адам қоныс аударған — бұл өткен жылмен салыстырғанда 29%-ға көп. Бұл көрсеткіш соңғы сегіз жылдағы максимум ретінде аталды.
Аналитиктердің айтуынша, «Қытай азаматтарының иммиграциясы екінші жыл қатарынан жоғары деңгейде сақталып отыр». 2021 жылмен салыстырғанда айырмашылық ерекше: ол кезде минимум тіркеліп, бар болғаны 249 адам келген.
Хабарламада Қытайдан келушілер санының бұған дейін де ұқсас түрде өзгергені айтылған. Мысалы, алдыңғы рекорд — 3 мың адам — «айтарлықтай құлдыраудан кейін болған бірқатар секірістердің» нәтижесінде қалыптасқан.
Сонымен бірге, қазіргі көрсеткіштер ұзақ мерзімді тұрғыдан рекорд деп саналмайды. 2005–2010 жылдары Қытайдан иммиграция деңгейі қазіргі көрсеткіштен 50%-дан астам жоғары болған. Абсолюттік шарықтау шегі 2008 жылға тиесілі: сол жылы Қазақстанға ПМЖ үшін 6,3 мың ҚХР азаматы көшіп келген, бұл қазіргі деңгейден 2,4 есе көп.
Қытайдан келетіндердің басым бөлігі — этникалық қазақтар (99%). Олар көбіне мына өңірлерді таңдайды:
- Алматы және оған жақын облыстар — шамамен 70%;
- Астана — шамамен төрттен бірі.
Осы бөлініске қарағанда, олардың көпшілігі қандас мәртебесін рәсімдемеуі мүмкін.
Еске салайық, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің жоспарына сәйкес, қандас мәртебесі бар адамдарды жұмыс күші тапшы өңірлерге қоныстандыру қажет. Атап айтқанда: Ақмола, Абай, Қостанай, Павлодар, Атырау, Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан және Солтүстік Қазақстан облыстары.
2025 жылы ПМЖ үшін келген 23,8 мың адамның ішінде 11,8 мыңы — Өзбекстан азаматтары, ал 4,7 мыңы — Ресей тұрғындары. Өзбекстаннан келушілер ағыны айтарлықтай өзгермегенімен, Ресейден келгендер саны бір жылда 41%-ға төмендеген.
Аналитиктер статистикаға кімдер кіретінін де нақтылаған: Қазақстанға иммиграциялағандар қатарына шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар енеді, олардың тұрғылықты жері бойынша тіркеу кезінде тұрақты тұратын елін өзгерту фактісі белгіленеді.
Сондай-ақ, 2025 жылдың алғашқы сегіз айында Қазақстанға шамамен 10 мың қандас келгені еске салынды. Келгендердің негізгі бағыттары: Өзбекстан (45,7%), Қытай (41,8%), Түрікменстан (4,6%), Моңғолия (2,7%) және Ресей (2,6%).
