Алматыда Үлкен Алматы өзені жағалауындағы жұмыстарға шағым түсті: әкімдік мердігерлерге хаттама толтырды

Алматы тұрғындары Үлкен Алматы өзені жағалауындағы жұмыстарға байланысты шағым айтты. Желіде «шаң бұлты» көрінетін видео таралып, әлеуметтік желілерде белсенді талқылау туғызды.
Не болды Тексеруге себеп болған жағдай — 29 наурызда Threads әлеуметтік желісінде жарияланған жазба.
Алматы тұрғыны Торайғыров пен Тоқтабаев көшелерінің арасындағы аумақты тазалау тәсілдерін сынға алды.
«Мердігерді жауапкершілікке тартыңыздар, мұндай тазалау жол берілмейді! Барлық шаң мен кір адамдардың үйлеріне ұшып жатыр! Тротуарды алдын ала жаппады. Ал егер жағалаумен адамдар, балаларымен аналар, қарттар жүрсе ше? Оларға ол жерден бұрылып кететін жер де жоқ! Сол кір бұлтына оранып қалар еді!» — деп жазды алматылық.
Алматы әкімдігінің жауабы Қалалық экология және қоршаған орта басқармасы Үлкен Алматы өзені арнасын реконструкциялау жұмыстары (ұзындығы 5,7 километр) «Павлодар өзен порты» АҚ тарапынан жүргізіліп жатқанын хабарлады.
Басқарманың мәліметінше, нысанда экологиялық талаптардың бұзылғаны анықталған.
«Нысанда жұмыстарды жүргізу кезінде шаңның пайда болуына жол беру, сондай-ақ шаңды басу бойынша тиісті шаралардың болмауы түрінде экологиялық талаптардың бұзылуы анықталды», — делінген жауапта.
Әкімдікте ӘҚБтК-нің 505-бабы — «Қалалар аумақтарын абаттандыру қағидаларын бұзу» бойынша әкімшілік хаттамалар толтырылған. Жауапкершілікке бірнеше тарап тартылған:
- бас мердігер — «Павлодар өзен порты» АҚ;
- қосалқы мердігер ұйым — «Makona Group» ЖШС;
- жоба жетекшісі.
Сондай-ақ басқарма мердігер ұйым басшылығымен және учаске басшысымен экологиялық талаптар мен Алматы қаласының абаттандыру қағидаларын сақтау мәселелері бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілгенін атап өтті.
ӘҚБтК 505-бабы бойынша айыппұл мөлшері ӘҚБтК-нің 505-бабының санкциясына сәйкес, қалалар аумақтарын абаттандыру қағидаларын бұзу айыппұл салуға әкеледі:
- жеке тұлғалар үшін — 20 АЕК (2026 жылға 86 500 теңге);
- шағын бизнес субъектілері үшін — 30 АЕК (2026 жылға 129 750 теңге);
- орта бизнес субъектілері үшін — 40 АЕК (2026 жылға 173 000 теңге);
- ірі бизнес субъектілері үшін — 100 АЕК (2026 жылға 432 500 теңге).
Мердігер компания туралы не белгілі Үлкен Алматы өзеніндегі шаңға байланысты айыппұл — «Павлодар өзен порты» АҚ-ның мегаполистегі жұмысына қатысты эпизодтардың бірі ғана. Берілген мәліметке сәйкес, компания Алматыда 67 миллиард теңгеден астам сомаға ірі мемлекеттік келісімшарттар алған.

Кейбір жобалар жанжалдармен және сот талқылауларымен қатар жүргені айтылады.

Үлкен Алматы: плиталардың ұрлануы және «қаламмен тест» Үлкен Алматы өзені арнасын реконструкциялау бойынша тендер 2024 жылғы 16 қыркүйекте жарияланған. Келісімшарт сомасы — 7,143 миллиард теңге.
Бұл нысандағы жұмыстар бірнеше оқиғамен есте қалған:
- Плиталардың ұрлануы: 2025 жылғы қыркүйекте блогер және белсенді Санжар Бокаев гранит плиталардың ұрланғанын тіркеген. Белгісіз адамдар манипулятормен материалдарды құлпытас жасайтын цехқа алып кеткен. Сол кезде мердігер плиталар «бейтаныс жігіттің өтінішімен» ұрланғанын айтып, полицияға арыз берген.
- Бетон сапасы: кейін белсенді жаңа плиталардың бетін кәдімгі шарикті қаламмен қырып түсірген видеоны жариялаған. Мердігер өкілдері мұны гидрооқшаулаудың «өткір заттардан болатын механикалық зақымға төтеп бере алмайтынымен» түсіндірген.
Сайранды абаттандыру төңірегіндегі дау

Сайран су қоймасын абаттандыру да ең көп талқыланған әрі қымбат жобалардың бірі болған: 12 миллиард теңге сомасына келісімшарт 2023 жылғы желтоқсанда жасалған. Бастапқыда жұмыстар 2024 жылы аяқталуы тиіс болғанымен, мерзім бірнеше рет кейінге шегерілген.
2025 жылғы тамызда әкімдік міндеттемелерді уақытында және сапасыз орындауға байланысты «Павлодар өзен порты» АҚ-ны сотқа берген. 2025 жылғы қыркүйекте бірінші сатыдағы сот компанияны сатып алудағы адал емес қатысушы деп танып, 23,1 миллион теңге көлемінде тұрақсыздық айыбын өндірген.
Кейін апелляция компанияны мемлекеттік сатып алудағы адал емес қатысушы деп тану туралы шешімді жойған.
Нысан ресми түрде 2025 жылғы желтоқсанда ғана пайдалануға берілген, қазір оған «Жасыл Алматы» КММ жауапты.
Сондай-ақ «Павлодар өзен порты» АҚ-ның басқа ірі жобалары ретінде Үлкен Алматы каналы (БАК) күрделі жөндеуі және Қарғалы өзені аталған.


