Ресей Қазақстанға Қызыл кітапқа енген төрт амур жолбарысын береді
Ресей Қазақстанға республика аумағында амур жолбарысының популяциясын қалпына келтіру жобасы аясында Қызыл кітапқа енген төрт амур жолбарысын беруді жоспарлап отыр.
Осы жобаға қатысты ниеттер жоғары деңгейде құжатпен рәсімделген. Жолбарыстарды беру рәсімі бірнеше талапқа сай келетін жануарларды іріктеуді қамтиды: олар әртүрлі жынысты болуы, денсаулығы жақсы, жарақаттары мен оның салдары болмауы, тұяқты жануарларды аулай алуы және адамға қалыпты реакция көрсетуі тиіс. Іріктеу аяқталған соң, жолбарыстар Қазақстанға жеткізіліп, реабилитациялық орталыққа орналастырылады.
Оңалту орталығында мамандар жолбарыстардың Қазақстанда мекендейтін жануарларды қалай аулайтынын тексереді. Сонымен қатар, жыртқыштардың адамға реакциясына қатысты тесттер жүргізіледі. Барлығы қалыпты болған жағдайда, жолбарыстар табиғи ортаға жіберіледі.
Кандидат ретінде жабайы табиғатта анасыз қалған жетім жолбарыс күшіктері немесе қақтығыс жағдайларының алдын алу мақсатында профилактикалық түрде ұсталған жас жолбарыстар қарастырылады. Қазіргі уақытта кандидаттар бар, іріктеу жүріп жатыр және төртеуін бірден жіберу көзделген.
Сондай-ақ Қазақстаннан келген мамандар Қиыр Шығысқа барып, жергілікті аңшылық қадағалау қызметінің тәжірибесін меңгерген. Ресей тарапы жолбарыстар берілгеннен кейінгі алғашқы кезеңде шетелдік әріптестеріне оқыту семинарларын өткізуді жоспарлап отыр.
Жоба бірлесіп іске асырылмақ: ресейлік мамандар жолбарыстарды табиғатқа жіберу кезінде де, кейінгі бақылау және мониторинг барысында да қатысып, үдерістің бір бөлігі болады.
Мәліметке сәйкес, Қазақстанда жолбарыс популяциясын қалпына келтіруге қажетті жағдайлар 2010 жылдан бері белсенді түрде жасалып келеді. Осы мақсатта арнайы федералдық резерват құрылып, оның аясында реабилитациялық орталық ашылған.
2022 жылы Ресей мен Қазақстан республика аумағында жолбарысты қайта жерсіндіру туралы келісімге қол қойған. 2025 жылғы қарашада Қазақстанның экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев пен Ресейдің тиісті ведомство басшысы Александр Козлов Ресейден Қазақстанға амур жолбарыстарын әкелуге дайындық және олардың бастапқы бейімделуі бойынша бірлескен іс-шаралар жоспарына қол қойды. Құжат Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Ресей президенті Владимир Путиннің қатысуымен рәсімделген.
Амур жолбарысы — планетадағы ең сирек жыртқыштардың бірі және халықаралық Қызыл кітапқа енгізілген. Ресейдің жабайы табиғатында бұл мысық тұқымдас жыртқыштар төрт субъект аумағында мекендейді: Приморье және Хабаровск өлкелері, Амур облысы және Еврей автономиялық облысы. Сараптамалық бағалаулар бойынша, Ресейдегі популяциясы шамамен 750 дарақты құрайды.
