Израиль Кнессеті терроризм үшін өлім жазасын қолдану аясын кеңейтетін даулы түзетулерді мақұлдады
Израиль парламенті — Кнессет — ультраоңшыл партиялар енгізген Қылмыстық кодекске даулы түзетулерді мақұлдап, терроризм үшін өлім жазасын қолдану аясын кеңейтті.
30 наурызда Кнессет терроризм бойынша кінәлі деп танылғандарға ең жоғары жаза қарастыратын түзетулерді қабылдады. Дауыс беру нәтижесі: 62 депутат — қолдап, 48 — қарсы болды. Бұған дейін, 25 наурызда, құжатты парламенттің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі комитеті қолдаған. Заң 30 күн ішінде күшіне енеді.
Мәтінде көрсетілгендей, түзетулердің тұжырымдары норманы іс жүзінде палестиналық терроризммен күреске бағыттайды. Сонымен бірге, идеологиялық ниетті дәлелдеуге қатысты белгіленген талаптар, күтілгендей, еврей ұлтшылдарының терроризміне қатысты норманы қолдануды қиындатуы немесе мүлде мүмкін етпеуі ықтимал.
Түзетулер израильдікті өлтірген палестиналыққа өлім жазасын тағайындауға мүмкіндік береді, алайда палестиналықты өлтірген израильдікке қатысты мұндай жаза қарастырылмайды. Сондай-ақ израильдіктер арасында құрбандары бар терактілерге қатысы бар палестиналықтарға өлім жазасын қайта енгізу көзделген. Бастаманы қолдаушылар 7 қазандағы оқиғалардан кейін жазаны қатаңдату қажет екенін мәлімдеген.
Құжатқа сәйкес, Израильдің түрме басқармасы үкімді 90 күн ішінде орындауы тиіс. Премьер-министр соттан жазаны кейінге қалдыруды сұрай алады, бірақ мерзімі 180 күннен аспауы керек.
Палестина әкімшілігі заң жобасын палестиналықтарға қарсы «әскери қылмыс» деп атап, оның Төртінші Женева конвенциясын бұзатынын мәлімдеді.
Қолданыстағы Израиль заңнамасы өлім жазасын нацистік қылмыстар және оларға жәрдемдесу үшін, сондай-ақ аса ауыр қылмыстар — мемлекетке опасыздық, соғыс қылмыстары, геноцид және адамзатқа қарсы қылмыстар үшін қарастырады. Террористерді өлім жазасына кесу туралы пікірталастар тұрақты түрде көтеріліп отырады, ал ХАМАС-тың 2023 жылғы 7 қазандағы шабуылдарынан кейін күшейген.
Түзетулер кері күшке ие болмайды және 7 қазандағы терактілерге күдікті тұлғаларға қолданылмайды, бастамашылар бұл мәселелерді байланыстыруға тырысқанына қарамастан. Сонымен қатар Кнессетте 7 қазандағы терактілерге қатысушыларға өлім жазасын кесу құқығы бар әскери трибунал құру туралы заң жобасы бойынша дауыс беру күтілген.
Израиль құрылғаннан бері сот үкімімен екі адам өлім жазасына кесілген: 1948 жылы ЦАХАЛ офицері Меир Тувианский (бір жылдан кейін ақталған), және 1962 жылы нацистік қылмыскер Адольф Эйхман (Рамледегі соттан кейін дарға асылған).
Бұған дейін Иранда 19 жастағы жастар құрамасының балуаны Салех Мохаммадиға қатысты өлім жазасы орындалған. Ол 8 қаңтардағы наразылықтар кезінде полицейлерге шабуыл жасады деген айыппен «мохаребе» (Құдайға қарсы дұшпандық) бойынша кінәлі деп танылған.
