АҚШ пен Иран келіссөздерде жан-жақты бітімнен уақытша меморандумға ауысты

АҚШ пен Иран келіссөз жүргізушілері жан-жақты бейбіт келісімге қатысты амбицияларын төмендетті. Енді тараптар қақтығыстың қайта жаңғыруының алдын алу үшін уақытша меморандум жасауға ұмтылып отыр.
АҚШ президенті Дональд Трамп бейсенбі күні АҚШ пен Иран арасындағы келесі кездесу осы демалыс күндері өтуі мүмкін екенін мәлімдеді.
Қазіргі келіссөз раундында Иран мен АҚШ мақсаттар тізімін қысқартып, деэскалацияға бағытталған шектеулі қадамдар жиынтығына назар аударғаны айтылды. Жарияланымдарда жан-жақты келісімдердің орнына шиеленісті төмендетуге және диалогты жұмыс арнасында ұстауға арналған нақты шаралар талқыланып жатқаны көрсетілген.
"Тараптар тез іске асыруға болатын практикалық нәтижелерге ұмтылады", — делінген жарияланымдарда.
Ымыра пакеттері гуманитарлық қадамдарды және ядролық бағдарламаға қатысты шектеулі шараларды қамтуы мүмкін. Бұл өз кезегінде қысымның ішінара жұмсаруына айырбас ретінде қарастырылуы ықтимал.
Жоғары лауазымды ирандық шенеунік тараптар "кейбір келіспеушіліктерді қысқартуға кіріскенін, соның ішінде Ормуз бұғазын реттеу мәселесі бойынша" екенін айтты.
Сол шенеуніктің сөзінше, АҚШ-тың көпжылдық санкцияларына ұшыраған Иран меморандум аясында Вашингтонның ирандық қорлардың бір бөлігін бұғаттан босатуын және оған жауап ретінде бұғаз арқылы өтетін кемелер санының артуына рұқсат беруді көздейді. Шенеунік аноним болуды қалаған.
Сонымен бірге, жоғары байытылған уран қорының тағдыры және ядролық бағдарламаны, соның ішінде уран байытуды тоқтатудың мерзімдері бойынша негізгі қайшылықтар сақталып отыр.
"Тараптар арасында тереңірек келіспеушіліктер сақталады, олар, атап айтқанда, АҚШ шығаруды қалайтын Иранның жоғары байытылған уран (ЖБУ) қорының тағдырына, сондай-ақ Иранның ядролық бағдарламасын тоқтатудың кез келген мерзімінің ұзақтығына қатысты", — деді Ираннан сұхбаттас.
Ирандық дереккөздер қақтығысты тоқтату туралы келісім жасалған жағдайда, тараптарға сарапшылар мен МАГАТЭ қатысуымен финалдық құжат бойынша келіссөз жүргізуге 60 күн берілетінін нақтылады.
Еске сала кетейік, 2015 жылы Иранның ядролық бағдарламасын шектеу туралы халықаралық келісімге қол қойылып, оның орнына санкциялар алынған болатын. 2018 жылы АҚШ президенті Дональд Трамп бұл келісімнен шықты.
Мәтінде келіссөздер мен тараптардың уәждері туралы авторлық колонка да аталады.


