Мұнай бағасының өсуі Қазақстанда жалақыны индекстеуге қосымша мүмкіндік беруі мүмкін — Бозымбаев
Әлемдік мұнай бағасының өсуі аясында Қазақстанда жалақыны индекстеуге қосымша мүмкіндіктер пайда болуы мүмкін. Бұл ықтималдықты вице-премьер Қанат Бозымбаев жоққа шығармады.
Бозымбаевтың айтуынша, мұнай-газ секторындағы кірістің артуы республикалық және жергілікті бюджеттерге оң әсер етуі мүмкін.
"Біздің мұнай-газ компанияларымыздың кірістері айтарлықтай өседі. Бірақ оның басым бөлігі, өздеріңіз білетіндей, Ұлттық қорда жинақталады. Бұл голланд ауруының алдын алу үшін жасалған", — деді ол.
Анықтама: Голланд ауруы — табиғи ресурстар экспорты (мысалы, мұнай немесе газ) есебінен кірістің күрт өсуі ұлттық валютаның нығаюына және экономиканың өзге салаларының әлсіреуіне әкелетін жағдай. Нәтижесінде өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының бәсекеге қабілеттілігі төмендеп, ел шикізат секторына тәуелді бола бастайды. Термин 1960-жылдары Нидерландыда ірі газ кен орындары ашылғаннан кейін туындаған экономикалық қиындықтардан кейін пайда болған.
Вице-премьердің еске салуынша, компаниялардың бір бөлігі баррель құнына байланған экспорттық шығару бажын төлейді. Осыған сәйкес, баға өскен кезде бюджетке түсетін түсім де артады. Оның айтуынша, қазынадағы қосымша кірістер халық табысының деңгейіне де ықпал етуі мүмкін.
"Компаниялар көбірек табыс табады, жалақыны көтеруі мүмкін. Тиісінше, аударымдар — жеке табыс салығы, әлеуметтік төлемдер — бюджеттерді толықтырады. Сонда жалақыны индекстеу бойынша шешім қабылдауға мүмкіндік пайда болады", — деді Бозымбаев.
Сонымен бірге ол мұнай бағасының өсуінен тұрақты әсер күтуге әзірге ерте екенін атап өтті.
"Әлі ерте. Таяу Шығыстағы жағдайды мұқият бақылап отырмыз. Егер қақтығыс реттелсе, баға өте тез қайта төмендеп кетуі мүмкін", — деді ол.
Бозымбаев мұнай бағасына стратегиялық резервтердің босатылуы да әсер етіп жатқанын қосты.
"Көптеген елдер өз резервтерін ашты, нарыққа мұнайдың үлкен көлемі шықты. Бұл бағаны тұрақтандырады. Спекулятивті факторлар да бар, сондықтан сабырмен, жоспарлы режимде қозғалу керек", — деп түйіндеді вице-премьер.
Шенеуніктің айтуынша, егер "қара алтын" бағасы жоғары деңгейде сақталса, қосымша кірістер әртүрлі деңгейдегі бюджеттерге бәрібір түседі.
Еске салайық: АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы әскери операциясы аясында кеше әлемдік мұнай бағасы кезекті межеден асты. Кеше Brent маркалы мұнай бағасы бір баррель үшін 116 доллардан жоғары көтерілді.
